3 ‏- Нөвәтлик асияда һәмкарлиқ вә бихәтәрликни күчәйтиш йиғини истанбулда башланди

3 ‏- Нөвәтлик асияда һәмкарлиқ вә бихәтәрликини күчәйтиш тәдбирлирини музакирә қилиш йиғини, истанбулниң чираған сарийида рәәсмий башланди.
Мухбиримиз арислан
2010-06-07
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт,  2010 ‏- йили 6 ‏- айниң 7 ‏- күни истанбулда башланған 3 ‏- нөвәтлик асийада һәмкарлиқ вә бихәтәрликни күчәйтиш йиғинидин бир көрүнүш.
Сүрәт, 2010 ‏- йили 6 ‏- айниң 7 ‏- күни истанбулда башланған 3 ‏- нөвәтлик асийада һәмкарлиқ вә бихәтәрликни күчәйтиш йиғинидин бир көрүнүш.
www.trt.net.tr Дин елинди.

Хитай, русийә, һиндистан қатарлиқ 20 дөләтниң дөләт рәислири яки баш министирлири, ташқи ишлар министирлириниң иштирак қилиши билән өткүзүлүватқан бу йиғинға түркийә җумһурийити рәиси абдуллаһ гүл саһибханилиқ қилди.

Истанбулда өткүзүлүватқан бу йиғинға, русийә баш министири виладимир путин, иран дөләт рәиси мәхмут әхмәди ниҗат, афғанистан дөләт рәиси һамит карзай, әзәрбәйҗан дөләт рәиси илһам әлийеф вә қазақистан дөләт рәиси нурсултан назарбайеф қатарлиқ дөләт рәислири қатнашти. Йиғинға йәнә иорданийә, хитай, камбуджа вә омман қатарлиқ дөләтләрниң баш министирлири қатнашти. Йиғинға йәнә түркийә баш министири рәҗәп таййип әрдоған, ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлуму қатнашти.

Асияда һәмкарлиқ вә бихәтәрликини күчәйтиш тәдбирлири йиғини 2010 ‏- Йили 6 ‏- айниң 7 ‏- күнидин 9 ‏- күнигичә 3 күн давам қилидикән.

Бу қетимқи йиғинниң асасий мәзмуни: яврупа ‏- асияда бихәтәрлик вә һәмкарлиқни күчәйтиш, иранниң атом бомба ясаш программисиниң хатимә беришигә алақидар мәсилиләр, түркийә билән бразилийә башчилиқида имза қилинған, иран уранни түркийигә йөткәп сақлаш келишими, түркийә билән исраилийә оттурисидики мәсилиләр, русийә ‏- грузийә уруши, һиндистан билән пакистан оттурисидики мәсилиләр, шималий корийә вә җәнуби корийә җиддийчилики, қирғизистан һакимийәт өзгәргәнлики вә оттура асияниң бихәтәрлики, сүрийә ‏- исраилийә мәсилилири, бу тәшкилатқа әза болушни тәләп қилған ирақниң муқимлиқини қоғдаш, афғанистанниң йеңидин қурулуши үчүн қилишқа тегишлик ярдәм ишлири қатарлиқ мәсилиләр оттуриға қоюлидикән.

Асияда һәмкарлиқ вә бихәтәрликини күчәйтиш тәшкилатиға әза дөләтләр, афғанистан, әзәрбәйҗан, хитай, мисир, һиндистан, иран, иорданийә, қазақистан, қирғизистан, исраилийә, моңғулистан, пакистан, пәләстин, җәнуби корийә, русийә, таҗикистан, тайланд, түркийә, әрәб бирләшмә хәлипилики вә өзбекистан қатарлиқ 20 дөләттин ибарәт.

Бүгүнки йиғин һәққидә ахбарат елан қилиш йиғини уюштурулған болуп, бу йиғинда түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлу бу қетимқи йиғин һәққидә тохтилип мундақ деди:

Асияда һәмкарлиқ вә бихәтәрликини күчәйтиш тәшкилатиниң 3 ‏- қетимлиқ йиғиниға бу тәшкилатқа әза дөләтләрдин башқа йәнә хәлқаралиқ тәшкилатларниң вәкиллириму қатнашти, бу йиғин һәр саһә бойичә интайин әһмийәтлик, бу йиғин явро ‏- асияниң бихәтәрлик вә һәмкарлиқи үчүн интайин муһим, бу йиғин дуня тинчлиқиға чоң бир һәссә қошуш үчүн елип бериливатқан бир тиришчанлиқ. Дунядики көпинчә мәсилиләр явро ‏- асия районлирида болуп, бу мәсилиләрни һәл қилишта охшаш ишәнч вә ишәнчини күчәйтидиған тәдбирләрни илгири сүрүшни халаймиз. яврупа ‏- асия җуғрапийисидики кризис, соғақчилиқ вә тоқунушниң орниға тинчлиқ, интизам вә хушаллиқ болушини халаймиз.

Игилинишичә бу тәшкилат қазақистан дөләт рәиси нурсултан назарбайефниң тәшәббуси билән 1992 ‏- йили қурулған икән. 20 Дөләт әза болған бу тәшкилатниң рәислик вәзиписини қазақистан өтәп келиватқан болуп бу қетимқи йиғинниң 2 ‏- күнидә, бу тәшкилатниң 2010 ‏- 2012 ‏- йиллиқ рәислик вәзиписини түркийә җумһурийити үстигә алидикән.

Бу тәшкилатқа исраилийиму әза болуп, өткән һәптә ғәззигә ярдәм елип маңған кемиләргә исраилийә әскәрлириниң оқ чиқириш нәтиҗисидә 9 түрк өлүп кәткәндин кейин, түркийә ‏- исраилийә мунасивәтлиридә сүркилиш пәйда болған иди. Исраилийә дөләт әрбаблири бихәтәрликини көздә тутуп бу йиғинға қатнашмайдикән, әмма йиғинға исраилийиниң әнқәрәдә турушлуқ баш әлчиси исраилийигә вәкил болуп қатнишидикән.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт