Далай лама пурсәт пишип йетилгәндә сөһбәткә тәйяр икәнликини билдүрди

2008-03-20
Елхәт
Пикир
Share
Принт

20 - Март пәйшәнбә күни тибәтләрниң роһаний даһийси далай лама, әгәр хитай рәһбәрлири билән тибәт мәсилиси үстидә сөһбәт елип беришқа тәклип қилинса халайдиғанлиқини билдүргән болсиму, әмма бу хил сөһбәтни елип беришта һәқиқий илгириләш һасил қилиништин илгири хитай тәрәп билән көрүшни мувапиқ көрмәйдиғанлиқини илгири сүрди.

Далай лама: " пурсәт пишип йетилгәндә мән тәйяр"

Далай лама дарамсаладики ишханисида мухбирларниң зияритини қобул қилғанда, бу хилдики сөһбәтләрдин нурғунлиған тибәтләрниң әмәлийәткә уйғун болмиған үмидләрни күтидиғанлиқини, уларни наүмид қоймаслиқ үчүн бундақ сөһбәтләрни елип беришта өзиниң интайин еһтиятчан болмиса болмайдиғанлиқини, шуңа һәқиқий пурсәт пишип йетилгәндә өзиниң һәрдәм тәйяр икәнликини билдүрди. У мундақ деди " мән илгири ейтқинимдәк, пухта шәкилдики аламәтләр көрүнсә һәмдә биз вақтиниң пишип йетилгәнликини тонуп йәтсәк. Мән тәйяр."

Далай лама әзәлдин өзиниң тибәт учун алий аптономийидин өзгә тәлипи йоқлуқини билдүрүп келиватқан болсиму, әмма хитай һөкүмити далай лама мустәқиллиқ мәйданидин ваз кечиши керәкликини һәмдә тибәтниң хитайниң айрилмас бир қисми икәнликини етирап қилиши керәкликини, мана мушу шәртләр астида далай лама билән сөһбәт елип беришқа болидиғанлиқини оттуриға қойди.

Чин гаң: " далай лама аталмиш тибәт мустәқиллиқи мәйданидин ваз кечиши керәк"

Бүгүн хитай ташқи ишлар министирлиқи баянатчиси чин гаң бейҗиңда мухбирларға, тибәт мәсилисидә хитай һөкүмитиниң мәйданиниң өзгәрмәйдиғанлиқини, буни хитай баш министири вен җябавниңму илгири сүргәнликини оттуриға қойди. У мундақ деди: " бизниң далай билән сөһбәт елип беришимиз үчүн, у чоқум өзиниң аталмиш тибәт мустәқиллиқи мәйданидин ваз кечиши керәк. Вәтәнни парчилайдиған һәрикәтлирини үзүл ‏ - кесил тохтитиши һәмдә тибәтни хитайниң бир қисми дәп етирап қилиши керәк".

Чин гаң йәнә, далай лама тибәтниң хитайниң бир қисми икәнликини етирап қилипла қалмай, тәйвәнниңму хитайниң бир қисми икәнликини етирап қилиши керәкликини, мана мушундақ шәртләр астида андин далай лама билән сөһбәт елип беридиғанлиқини илгири сүрди.

Далай лама:" пүтүн дуня далай ламаниң мустәқиллиқ тәләп қилмайдиғанлиқини билиду"

Бирләшмә агентлиқида нәқил елинишичә, далай лама сөзидә, тибәт мәсилисиниң тибәт хәлқи билән хитай хәлқи арисида һәл қилиниши керәкликини, өзиниң тибәткә пәқәт алий аптономийә тәләп қилидиғанлиқини билдүргән һәмдә " пүтүн дуня далай ламаниң мустәқиллиқ тәләп қилмайдиғанлиқини билиду. Мән буни йениш ‏ - йенишлап тәкрарлап кәлдим. Бу мениң мунаҗатим. Биз мустәқиллиқ тәләп қилмаймиз"дегән

Хитай һөкүмәт әмәлдарлири йәнила далай ламани әйибләшни давамлаштурмақта

Әмма хитай ташиқи ишлар баянатчиси чин гаң, қуруқ гәпниң йетәрлик әмәсликини хитай һөкүмитиниң униң немә дегәнлиридин көрә, бәлки униң немә һәрикәтләрдә болушиға бәкрәк диққәт қилидиғанлиқини билдүргән.

18 - Март хитай баш министири вен җиябав бейҗиңда мухбирларни күтүвелиш йиғинида 10 - марттин буян тибәттә вә хитайниң тибәт яшайдиған җайлирида арқа - арқидин йүз берип келиватқан мустәқиллиқ намайишлирини далай лама гуруһиниң баш болуп тәшкиллигәнликини, буларни испатлашқа йетәрлик испатиниң барлиқини билдүргән һәмдә тибәттики вәқәләр учун далай ламани әйиблик көрсәтмәкчи болған иди.

Шу күни далай лама баянат елан қилип өзиниң тибәттә елип берилған мустәқиллиқ намайиши билән алақисиниң йоқлуқини билдүргән һәмдә бу иш устидин хәлқара җәмийәтниң тәкшүрүш елип бериши керәкликини мураҗиәт қилған иди.

Әмма, хитай һөкүмәт әмәлдарлири йәнила далай ламани әйибләшни тохтатмиған болуп, америка вақит журнили мухбири ни чиңчиңниң бейҗиңдин хәвәр қилишичә, тибәт аптоном райони парткоминиң секретари җаң чиңли далай ламани: " раһиб тониға оринивалған чилбөрә. Адәм йүзлүк иблис йүрәклик ялмавуз"дәп тиллиған.

Далай лама: " сиртқи дуня мениң иблис икәнликимгә ишәнмәйду"

Бирләшмә агентлиқида нәқил қилинишичә, бир раһиб болуш сүпити билән хитай һөкүмәт әмәлдарлириниң уни немә дәп атиши билән пәрвайи пәләк икәнликини, әмма хитай тәрәпниң шундақ баһалириниң хитай ичидики тибәтләрдә хитайға қарши һессиятни күчәйтиветидиғанлиқини билдүргән далай лама адди қилип: " сиртқи дуня мениң иблис икәнликимгә ишәнмәйду"дегән.

Һазир асаслиқ ғәрб дөләтлири һәммиси дегүдәк тибәтниң нөвәттики әһвалиға җиддий көңүл болуватқан болуп, түнүгүн германийә тәрәққият министири һийдмағи вийжоғәк әгәр хитай һөкүмити тибәттә елип бериливатқан зораванлиқи һәрикәтлирини тохтатмиса өз министирлиқиниң хитай тәрәққият министирлиқи билән елип бериш пиланланған сөһбитини, тибәттә тинчлиқ орнитилғанға қәдәр кәйнигә сүридиғанлиқини билдүргән болса, бүгүн америка һөкүмити ташқи ишлар министири кандилиза райс хитай һөкүмитини тибәтләрниң роһаний даһийси далай лама билән сөһбәт елип беришқа чақирған иди.

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, һазир һиндистанда зиярәттә болуватқан америка һөкүмити авам палата рәиси нәнсй пелосй дарамсалаға берип далай лама билән көрүшүшни пиланлиған. (Җүмә)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт