Уйғур елигә гәнсу, хенән өлкилиридин йеңи бир түркүм хитай көчмәнлири орунлаштурулмақчи

Нөвәттә хитай һөкүмитиниң 12 - бәш йиллиқ пилан мәзгилидә районға гәнсу вә хенән қатарлиқ хитай өлкилиридин йәнә бир түркүм йеңи хитай көчмәнлирини йөткәп келиватқанлиқи ашкариланмақта. Мәлум болушичә, бу хил йөткәш райондики ишләпчиқириш қурулуш девизийисини мәркәз қилған һалда елип берилған.
Мухбиримиз миһрибан
2010-08-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, үрүмчи кочилирида иш күтүп олтурушқан хитай аққун ишчилиридин бир көрүнүш.
Сүрәт, үрүмчи кочилирида иш күтүп олтурушқан хитай аққун ишчилиридин бир көрүнүш.
AFP Photo

Радиомиз зияритини қобул қилған уйғурларму өзлири турушлуқ йеза - кәнтләргә гәнсудики апәт районидин бир түркүм хитай көчмәнлириниң орунлаштурулуш алдида турғанлиқини ашкарилиди.

16 - Авғуст хитайниң "хәлқ гезити" торида, гәнсу даирилириниң гәнсудики апәт районидин уйғур елигә нопус йөткәш һәққидә, бейҗиң һөкүмитигә тәклип сунғанлиқи һәққидики хәвәр берилгән иди.

Шу күнидики хәвәрләрдә йәнә, бейҗиңдики тармақларниң, бу тәклип үстидә ойлишидиғанлиқини билдүрүлгән. Әмма 17 - авғусттин башлап, хитайниң гәнсу өлкисидики һөкүмәт тор бәтлиридә, уйғур елигә нопус йөткәш һәққидики хәвәрләр өчүрүветилгән һәм гәнсу даирилиридин бири, мәтбуатта мәхсус бу һәқтә изаһат берип, гәнсуниң уйғур райониға нопус йөткәш пилани йоқлуқини билдүргән иди.

Хитайчә "алма гезити" ниң 17 - авғуст гәнсудики апәт апәт районидин уйғур елигә нопус йөткәш тәклипиниң инкар қилинғанлиқи һәққидики мақалисидә, уйғур райониниң вәзийити җиддий һәм сәзгүр болғанлиқи үчүн, даириләрниң бу һәқтики сөзлирини дәрһал йиғиштурувалғанлиқини ейтқан. Әйни чағда мәзкур хәвәр тарқалғандин кейин, дуня уйғур қурултийи пиланға дәрһал инкас қайтурған вә бейҗиң даирилирини уйғур райониға зор түркүмдә нопус йөткәшкә баһанә издәватиду дәп әйиблигән иди.

Әмма радиомиз уйғур елидин игилигән учурлардин мәлум болушичә, нөвәттә уйғур елидики ишләпчиқириш қурулуш девизийисиниң һәрқайси поликлири һәтта уйғурлар зич олтурақлашқан йезиларғиму гәнсу өлкисидики апәт районидин хитай көчмәнлириниң йөткәп орунлаштурулидиғанлиқи һәққидики учурлар ашкариланмақта.

Биңтуән тор бекитиниң 27 - авғусттики хәвиридә, бу йил биңтуән тәвәсидики пахтиларни йиғивелиш үчүн, 500 миң әмгәк күчи кетидиғанлиқи, һазирчә 200 миң әмгәк күчи уйғур аптоном райони тәвәсидә бар болсиму, әмма қалған 300 миң әмгәк күчи гәнсу өлкисиниң бу йил латқа апити йүз бәргән апәт районидин һәм хенән өлкисидин йөткәп келинидиғанлиқи хәвәр қилинған. Хәвәрдә йәнә, 7 - айдин башлап биңтуәнниң адәм тәшкилләп гәнсу хенән қатарлиқ җайлардин адәм йөткәшкә башлиғанлиқи, уларниң бир қисминиң һазир биңтуән тәвәсидики етизлиқларда пәмидур териш, дәрәх тикиш, от оташ ишлири билән шуғуллиниватқанлиқи хәвәр қилинған.

Бүгүн радиомиз зияритини қобул қилған уйғурларму өзлири турушлуқ җайларда йеңидин хитай көчмәнлириниң орунлаштурулуш алдида турғанлиқини инкас қилди. Или тәвәсидин зияритимизни қобул қилған бирәйлән, һазир наһийә тәвәсидики йәрләрниң айланма тәрәққият райони қуруш үчүн, деһқан чарвичилардин мәҗбури еливелинип, деһқан чарвичилар өз земинлиридин көчүрүлгәндин башқа, уларниң йезисиға һазир һәр бир кәнткә 10 аилидин хитай көчмәнлириниң орунлаштурулуш алдида турғанлиқини, йезида бу көчмәнләрниң гәнсу өлкисидики апәт районидин көчүрүлүп келинидиған кишиләр икәнлики һәққидики хәвәр тарқалғанлиқини билдүрди.

Или областиниң һөкүмәт тор бәтлиридә, районға йеңидин хитай көчмәнлириниң йөткәп келинидиғанлиқи һәққидә һечқандақ хәвәр берилмигән. Әмма ғулҗа наһийисиниң һөкүмәт тор бетиниң 29 - авғусттики хәвиридә, бу йил ғулҗа наһийисидин 62 миң 400 нәпәр әмгәк күчини башқа җайларға ешинча әмгәк күчи сүпитидә йөткәп орунлаштурулуш сәпәрвәрлик хизмити елип бериливатқанлиқи хәвәр қилинған.

Ғулҗа наһийисидин зияритимизни қобул қилған йәнә бирәйлән, һазир наһийә тәвәсидә ишсизлиқниң еғирлиқи, йәрниң қислиқини, мушундақ әһвал астида йеңидин хитай көчмәнлириниң йезиларға орунлаштурулса деһқанларниң наразилиқи күчийидиғанлиқини билдүрди.

Чәтәлләрдики уйғур зиялийлиридин илшат һәсән әпәндиму илгири өзиниң ғулҗа наһийисиниң чолуқай йезисида өсүп йетилгини үчүн, ғулҗа наһийисидә әслидинла йәр қислиқини, әмма  йеқинда өзиниң чолуқайдики туғқанлиридин әслидинла йәр вә су қис болған чолуқай йезисиниң юқири қисмидики бинәм йәрләргә 3000 дин 4000 ғичә хитай көчмәнлириниң орунлашқанлиқи һәққидики хәвәрни аңлиғанлиқини билдүрди.

Илшат әпәнди бу һәқтики қаришини ипадиләп, хитай көчмәнлириниң һазир шәрқий түркистанға орунлашқан биңтуәндин башқа йәнә йәрлик уйғур йезиларғиму көпләп орунлаштурулушиниң, хитайниң уйғурлар вәтинигә қаратқан көчмән йөткәш қәдимини техиму тезлитиватқанлиқиниң бешарити икәнликини тәкитлиди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт