Леон панетта: биз тинч окян районида һәрбий мәвҗутлуқимизни күчәйтсәк күчәйтимизки, һәргиз аҗизлаштурмаймиз

Японийә қатарлиқ дөләтләрдә зиярәттә болған америка дөләт мудапиә министири леон панетта хитай қатарлиқ дөләтләр һәрбий һазирлиқлирини кеңийиватқан бу йилларда, америкиниң асия-тинч окян райондики һәрбий қисимлирини қисқартмайдиғанлиқини илгири сүрди.
Мухбиримиз җүмә
2011-10-24
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка дөләт мудапиә министири леон панетта токйо шәһириниң сиртиға җайлашқан йокота һава армийә базисида америка-японийә әскәрлиригә сөз қилди. 2011-Йили 24-өктәбир.
Америка дөләт мудапиә министири леон панетта токйо шәһириниң сиртиға җайлашқан йокота һава армийә базисида америка-японийә әскәрлиригә сөз қилди. 2011-Йили 24-өктәбир.
AFP

Леон панеттаниң асия-тинч окяндики америка һәрбий мәвҗутлуқи һәққидики сөзлири, америкидики иқтисадий кирсиз, хитайниң дөләт мудапиәсини заманивилаштуруш, авиаматка вә еғир типтики башқурулидиған бомбиларға һәдәп мәбләғ селиши қатарлиқларға әгишип, «америкиниң асия-тинч окяндики һәрбий мәвҗутлуқи аҗизлишиши мумкинму?» дегәндәк гуманий қарашлар оттуриға чиқиватқан мәзгилгә тоғра кәлди.

Леон панетта, бу йил июлда америкида дөләт мудапиә министири қилип тәйинләнгән болуп, бу нөвәтлик асия зиярити униң вәзипигә тәйинләнгәндин кейинки тунҗи асия зиярити болуп һесаблиниду.

Леон панетта йәкшәнбә күни һиндонезийиниң бали арилида шәрқий җәнубий асия әллири бирликиниң министирлар учришишиға қатнашқан иди.

Панетта һиндонезийидики зияритини аяғлаштуруп, 24-өктәбир японийигә кәлгән вә икки күнлүк японийә зияритини башлиған.

Леон панетта японийә ахбарат саһәсидә елан қилған мақалиси вә токйо шәһириниң сиртиға җайлашқан йокота һава армийә базисида америка-японийә әскәрлиригә сөзлигән сөзидә америкиниң тинч окяндики һәрбий мәвҗутлуқи һәққидә тохталди.

У мундақ деди: биз бу райондин әскәр қисқартишни ойлашмидуқ. Биз тинч окян районида һәрбий мәвҗутлуқимизни күчәйтсәк күчәйтимизки, һәргиз аҗизлаштурмаймиз.

Леон панетта, һиндонезийидики зиярити җәрянидиму һиндонезийә ахбарат саһәсидә мақалә елан қилған һәмдә шәрқий җәнубий асия вә тинч окян райондики америка иттипақдашлириниң америкиниң бу йәрдикиләргә бәргән вәдиләргә әмәл қилалмай қелишидин әнсирәйдиғанлиқини язған иди.

У, бу һәқтики гуманларға рәддийә берип, бу йилниң ахири ирақтин пүтүнләй чекинип чиқиш вә афғанистандики әскәр санини барғанчә азайтишниң америкини асия-тинч окян райониға көпрәк көңүл бөлүш имканийитигә игә қилидиғанлиқини билдүргән вә: булар бизни йәнә интернет уруши техникиси селиватқан тәһдитләргиму көпрәк көңүл болуш имканийитигә игә қилиду, дегән.

Панетта йәнә мундақ дегән иди: әлвәттә һазирму бизниң йоруқи риқабәтләргә тақабил турушқа күчимиз йетиду, әмма әң муһими юқириқиларниң һәммиси бизни асия-тинч окян районида һәрбий мәвҗутлуқимизни техиму күчәйтиш имканийитигә игә қилиду. Шуни кесип ейтиш керәкки бу йәрдики һәрбий мәвҗутлуқимизни чоқум күчәйтимиз.

Панетта японийидә чиқидиған «йомури» гезитидә елан қилған обзорида, хитайниң һәрбий техникисини тиз сүрәттә заманивилаштуруватқанлиқи, әмма хитайниң «бу җәһәттики хупиянилики һәмдә шәрқий вә җәнубий хитай деңизидики өктәм һәрикәтлириниң адәмни биарам қилидиған» лиқини язған.

Леон панетта бу һәқтики мәйданини бу йил 7-өктәбир италийидики америка һәрбий базисини зиярәт қилғандиму оттура қойған.

У италийә мундақ дегән иди: тинч окянда биз хитайға йеқиндин диққәт қиливатимиз. Бу йәрдә биз қилидиған әң муһим иш болса, тинч окянға әскири күчимизни җуғлаш. Хитайға деңизда әркин йүрүштин ибарәт хәлқаралиқ һоқуқларни қоғдайдиғанлиқимизни ениқ билдүрүп қоюш үчүн, у йәргә авиаматка вә деңиз армийә флотимизни йөткишимиз керәк.

Хитайниң сенкаку арили вә җәнубий хитай деңизидики өктәмлики японийә вә бир қисим шәрқий җәнубий асия әллиридә җиддийлик пәйда қилған иди.

2010-Йили 8-сентәбир, японийә тәвәликидики сенкаку арилиға киргән бир хитай белиқчи кемиси японийиниң деңиз қоғдиғучи кемисигә қәстән соқулған, нәтиҗидә японийә даирилири хитай белиқчи кемисиниң капитани қолға алған иди.

Бу йил июлда хитайға тәвә бир кемә җәнубий хитай деңизида тәкшүрүш елип бериватқан вйетнам кемисиниң тәкшүрүш кабелини кесиветип җедәл териған.

Мәлум болушичә, юқириқидәк вәқәләр оттуриға чиққандин кейин, мәзкур райондики дөләтләрдә әнсирәш туйғулири күчәйгән.

Әйни чағда америка дөләт ишлар министириму америкиниң бир тинч окян дөлити икәнлики һәмдә америкиниң асия-тинч окяндики иттипақдашлирини қоғдаш мәҗбурийитидин баш тартмайдиғанлиқини билдүргән иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт