Нато қисимлири афғанистанда зор көләмлик һәрбий һәрикәт елип бармақчи

Шималий атлантик әһди тәшкилати (нато) ниң афғанистанда турушлуқ қисимлири бир қанчә күн ичидә талибан күчлиригә қарши зор көләмлик уруш елип баридиғанлиқини елан қилди. Бу қетимлиқ уруш афғанистанда 2001 - йили киргәндин буян елип берилған һәрбий һәрикәтләрниң ичидә әң зор көләмлики һесаблинидикән.
Мухбиримиз ирадә
2010-02-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка чарлаш қисимлири афғанистанниң мәлум тағлиқ районида чарлашта.
Америка чарлаш қисимлири афғанистанниң мәлум тағлиқ районида чарлашта.
AFP Photo

Хәвәрләрдин қариғанда, мәзкур һәрикәт афғанистанниң җәнубиға тоғра келидиған һелманд вилайитиниң марҗаһ дегән йеридә елип берилидиған болуп, марҗаһ талибан күчлири мәркәзләшкән районларниң бири икән.

Б б с ниң хәвәр қилишичә, әнглийә мудапиә министири боб ейнисворс бу қетимлиқ һәрикәттә талибан күчлирини тармар қилиш билән бир вақитта йәнә, нато әскәрлиридинму чиқим болушиниң еһтималға интайин йеқинлиқини, мәйли қанчилик юқири техникилиқ қорал - ярақ яки мудапиәлиниш әслиһәлири ишлитилишидин қәтийнәзәр буниң бәрибир бир уруш мәйдани икәнликини, шуңа йүздә йүз мудапиилинишниң мумкин әмәсликини әскәртти.

Афғанистандики нато қисимлириниң баш қомандани генерал стәнлй меккиристал болса, бу һәрикәтниң афғанистан һөкүмитиниң хәвпсизлик җәһәттә күчләнгәнликини көрситидиған муһим бир өзгириш икәнликини ейтти.

Нато тәшкилати һәрикәтниң зади қайси күнни елип баридиғанлиқини ениқ демигән болсиму, әмма униң мушу бир қанчә күн ичидә болидиғанлиқи пәрәз қилинмақта. Нато мәзкур һәрикәтниң елип берилидиғанлиқини алдин елан қилиштики сәвәбни йәрлик хәлқни уруштин авал тарқақлаштуруп, хәлқниң тоқунушларда чиқимға учримаслиқи үчүн дәп көрсәтти.

Хәвәрләрдә көрситилишичә, марҗаһ кәнти талибанларниң контроллиқи астидики әң чоң районниң бири болуп, у йәр һәм әпюн тиҗаритиниң увиси икән. Нато қисимлири һазир 80 миң нопусқа игә болған марҗаһлиқларни балдуррақ башқа йәрләргә кетишкә чақирмақта. Әмма бәзи көргүчиләрниң дәп беришичә, уруштин балдур хәвәр тапқан талибан күчлириму районға қорал - ярақ вә миллитаристлирини йөткәп урушқа тәйярлиқ көрүшкә башлиған.

Өткән һәптә натоға әза дөләтләрниң мудапиә министирлири арқа - арқилап түркийә, әнглийә вә германийиләрдә йиғин ечип, натониң афғанистандики уруш стратегийиси үстидә музакирә елип барған иди. Нато баш катиби андерс рамуссенму қатнашқан бу йиғинда, америка мудапиә министири роберт гейтис, америкиниң нато күчлирини юқири техникилиқ һәрбий әслиһәләр билән тәминләйдиғанлиқи һәққидә вәдә бәрди. Мәлум болушичә, нато күчлири афған урушида ғәлибини қолға кәлтүрүш үчүн йеңи истратегийиләрни бәлгиләп чиққан болуп, бәзи һәрбий әмәлдарларниң ашкарилишичә, йиғинда асаслиқ музакирә қилинған мәсилә, "талибан күчлирини пүтүнләй йоқитиш орниға уларни ички қисимдин парчилап аҗизлаштуруш вә афғанистан армийисини йетиштүрүш" икән.

Нато күчлири афғанистан армийисини йетиштүрүш мәсилсиигә алаһидә әһмийәт бериватқан болуп, буниңға тәхминән 2 йерим миң әтрапида һәрбий теринер кетидикән. Америка вә нато һазир бу вәзипини асаслиқ түркийиниң елип бериши керәкликини тәкитләп, түркийиниң райондики әһмийитиниң зорлиқини ипадә қилишмақта. Түркийидики бәзи ситратигийә мутәхәсислири нөвәттики вәзийәтниң алаһидә диққәт қилишқа тегишлик бир вәзийәт икәнликини әскәртип, түркийиниң бу пурсәттин яхши пайдилиниш үчүн тоғра қәдәмләр бесилиши керәкликини билдүрмәктә.

Америка президенти барак обаманиң ички сиясәттики номуриниң чүшүп кетиш хәвпигә қаримай афғанистанға қошумчә 30 миң әскәр әвәтидиғанлиқини елан қилиши вә йеңи афған ситратигийисини бәлгилиши, америкиниң афғанистанда немә болушидин қәтийнәзәр урушта ғәлибә қилиш нийитиниң қәтий икәнликиниң бир ипадисии болуп, нато рәиси андирес рамуссенниң, "биз афғанистанда вәзипимизни ада қилғучә давамлиқ туримиз. Шуңа бизниң әскәр чекиндүрүш вақтимизниң 2011 - йили болуши натайин," дегән сөзиму мана буни испатлап турмақта.

Күзәткүчиләр һазирқи йеңи афған стратегийисиниң вә һазирқи вәзийәтниң росийә вә хитайни әндишигә селиватқанлиқини илгири сүрмәктә.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт