Қаштеши юртида буниңдин кейин қаштеши тепиларму?

2006-08-30
Елхәт
Пикир
Share
Принт

3 - Нөвәтлик қаштеши мәдәнийәт саяһәт байрими хотәндә аҗайип дағдуға билән башланди. Бу гүзәл қәдими қаштеши юрти нурғун саяһәтчи меһманларни өзигә җәлп қилди. Байрам мурасимида хотәнниң тәрәққияти, байлиқлири, мәдәнийәт сәнити тәшвиқ қилинди. Хотән һөкүмәт вә партийә кадирлири бу байлиқ маканиниң йәниму көп ачқучиларға мәбләғ салғучиларға моһтаҗ болуп туруватқанлиқини қайта җакарлиди.

Қаштеши қезиш муһитни еғир бузғунчилиққа учратқан

Әмма чәклик байлиқ мәнбәлирини шу хил байлиқ ечиш һәрикәтлириниң набут қиливатқанлиқи тилға елинмиди. Әмма бәзи мутәхәссисләр һәмдә көзәткүчиләр, қаштешиниң һәддидин зиядә қалаймиқан ечилиши вә буниң билән келип чиқиватқан екологийилик бузулуш һаләтлиригә диққәт қилмақта.

Илгирки программизда игилигинимиздәк, нөвәттә қаштеши бир қәдәр көп чиқидиған йоруңқаш дәря вадисида қаштеши қазғучиларниң нәччә миң киран машинилар арқилиқ кечә күндүз қаштеши колиши билән дәряниң икки саһилида чоңқур азгаллар пәйда болуп су һәм тупрақниң еқишини кәлтүрүп чиқирип әслидики тәбий муһит еғир бузғунчилиққа учриған.

Хотән сақчи даирилириниң билдүрүшичә йоруңқаш дәря вадисида йәр колаш киранлири билән қаштеши колаватқанлар асасән йәрлик хәлқ икән. Әмма бәзи йәрлик адәмләрдин игилишимизгә қариғанда гәрчә қаштеши териш мәшғулати қиливатқанлар җийә йезиси вә лопниң деһқанлири болсиму әмма улар, қаштеши қезиш үчүн мәбләғ селип дәря қенини көтүригә алған хитай ачқучиларға яллинип ишләватқан вақитлиқ ишчилар икән:

Мунасивәтлик даириләрниң охшаш болмиған җаваблири

Биз хотәндә қаштеши қезиш ишлирини қәйәрниң башқуридиғанлиқи, бу һәқтә қанун һәм низамларниң бар йоқлиқини игиләш үчүн лоп наһийилик һөкүмәткә телефон қилдуқ. Зияритимизни қобул қилған һөкүмәт хадимидин йоруңқаш дәря вадилириниң қаштеши қазғучилар тәрипидин бузғунчилиққа учриғанлиқидин хәвири бар йоқлиқини сориғинимизда у "қаштеши юртимизниң даңлиқ мәһсулати, уни қезиш ишлирини елип бериватиду бирақ кечә күндүз қазмиди. Биз бу ишқа наһайити көңүл бөливатимиз мәхсус бу һәқтә бәлгилимиләрму бар, ундақ қалаймиқан қезиш, екологийини еғир бузуш йүз бәрмиди дәп инкар қилди.

Бирақ хотән шәһәрлик сақчи идариси түнүгүн зияритимизни қобул қилғанда қанунсиз қезиш билән дәря екологийисиниң бузғунчилиққа учриғандин сирт иккинчи номурлуқ таш йолниңму бузғунчилиққа учриғанлиқини ейтқан иди.

Һөкүмәтниң қаштеши қезиштики бәлгилимилири

Бу һөкүмәт хадими йәнә қандақ рәсмийәтләр арқилиқ қаштеши теришқа рухсәт қилинидиғанлиқи һәққидә сориған соалимизға җаваб берип "у бәлгилимиләр бойичә тупрақ башқуруш идарисиға теши чиқидиған дәря вадилирини көтүрә алғучиларға сетип бәргәндин кейин, улар қаштеши қезиш ишлирини елип барса болиду адәттә қазғучиларниң қаштеши қезип болғандин кейин қазған орунни әслигә кәлтүрүши шәрт қилинған. Мәбләғ салғучилар йәрни сетивелип қедириш киранлирини сетивелип деһқанларни ишлитиду. Адәттә йәрлик деһқанлар қаштешини пишшиқ билидиған болғачқа шулар қилиду. Һазир хитай өлкилиридин келип қаштеши қезишқа мәбләғ салғучилар икки үч миңгә бариду" деди.

Биз чәклик болған қаштеши байлиқини бундақ қезиверишниң қаштешиниң йоқап кетишини кәлтүрүп чиқиридиғанлиқини ойлимидиңларму? чәклик байлиқни қоғдашқа бирәр тәдбир алмақчи әмәсму силәр дәп соридуқ ?

У бу соалимизға җавабән "һазир хотәндә қаштеши байрими өткүзиливатиду, қаштеши хотәнниң үч чоң гөһириниң бири, ечилған қезивелинған қаштеши асасән базар еһтияҗини қалдуруватиду. Ечилишқа болидиған байлиқларни һөкүмәт ечиш вә пайдилинишни тәвсийә қилиду. Қаштеши байлиқиниң чәкликликини билсиму һөкүмәт униң бир күни түгәп кетидиғанлиқини әмди һес қиливатқан болиши мумкин, бундин кейин ундақ кәң ичишниму анчә тәвсийә қилмайду, лекин буни тонуш сәл кейин болуп қалди. Әгәр ечишқа болидиған қаштеши байлиқи қалмиған тәқдирдиму, базарда йетәрлик қаштеши бар" деди.

Һөкүмәт вә яки мунасивәтлик башқа орунлар қаштеши байлиқиниң һәддидин зиядә ечилишидин җидди бир әндишә туймиған һәмдә қаштеши юртида давам қиливатқан қалаймиқан қаштеши қезиш һәркитини тосушқа һечқандақ бир тәдбир қолланмиған бир пәйттә байлиқ вә муһит мутәхәссислири қаштеши қазғучиларниң чәклик байлиқни чәксиз ечиши билән хотән қаштешидин ибарәт қайта шәкиллиниши мумкин болмиған бу байлиқниң бәш йилда асасән йоқайдиғанлиқиниму оттурға қойди. (Гүлчеһрә)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт