Шәрқий түркистан җумһурийитиниң ички ишлар министири рәһимҗан сабирһаҗи һәққидә әслимә

Дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурлар 1933 - йилидики шәрқий түркистан җумһурийитиниң қурулғанлиқиниң 77 йиллиқи, 1944 - йилидики шәрқий түркистан җумһурийитиниң 66 - йиллиқини хатириләватқан күндә бу җумһурийәтниң қурулушида муһим рол ойниған вә җумһурийәттә муһим вәзипиләр өтигән кишиләрниму әслимәктә вә хатирлимәктә.
Мухбиримиз әркин тарим
2010-11-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәттә, шәрқий түркистан җумһурийитиниң ички ишлар министири  рәһимҗан сабирһаҗи.
Сүрәттә, шәрқий түркистан җумһурийитиниң ички ишлар министири рәһимҗан сабирһаҗи.
File Photo

1944 - Йилидин 1949 - йилиғичә мәвҗут болған  шәрқий түркистан җумһурийитиниң қурғучилиридин бири болған рәһимҗан сабир һаҗи шәрқий түркистан җумһурийитиниң   ички ишлар назири вә су ишлири назири қатарлиқ муһим вәзипиләрни өтигән.  У азадлиқ тәшкилатиниң әзаси һәмдә җумһурийәтниң қурғучилиридин бири иди.

Рәһимҗан сабир һаҗи  1947 - йили гоминдаң һөкүмити билән түзүлгән 11 маддилиқ бетимни түзүшкә шәрқий түркистан һөкүмитигә  вакалитән баш сөһбәтчи болуп қатнашқан.
Сүрәттә, шәрқий түркистан җумһурийитиниң ички ишлар министири  рәһимҗан сабирһаҗиниң һазир түркийиниң конийә шәһиридә  йашаватқан қизи чичән ханим.
Сүрәттә, шәрқий түркистан җумһурийитиниң ички ишлар министири рәһимҗан сабирһаҗиниң һазир түркийиниң конийә шәһиридә йашаватқан қизи чичән ханим. RFA Photo / Erkin Tarim

Рәһимҗан сабир һаҗи 1949 - йили коммунист хитай армийиси  уйғур дияриға бесип киргәндин кейин, 1951 - йили түрмигә  ташланған. 1955 - Йили түрмидин қоюп берилгән рәһимҗан сабири, 1958 - йили  "оңчи", "әшәддий йәрлик милләтчи"  дәп әйиблинип сүргүн қилинған.  1972 - Йили, күрәш билән өзгәртиш һәрикитидә қайта қолға елинған. У  бешиға урулған қаттиқ таяқ зәрбиси  билән 1973 - йили 11 - айниң 21 - күни меңисигә қан чүшүп вапат болған.   

Рәһимҗан сабир һаҗиниң  һазир түркийиниң конийә шәһиридә  яшаватқан қизи чичән ханимниң ейтишичә униңға чәтәлгә чиқиш пурсәтлири кәлгән болсиму, бирақ   "вәтиним  вә хәлқим үчүн вәтәндә қалимән" дәп өз юртидин айрилмиған.
 
Рәһимҗан сабири һәққидә тәпсили мәлумат елиш үчүн униң қизи чичән ханим вә тарихчи др. Әркин әкрәмләр билән сөһбәт елип бардуқ.
   
Чичән ханим  дадисиниң туғулған вақти вә оқуш һаяти һәққидә тохталди.
   
Чичән ханим дадиси рәһимҗан сабир һаҗиниң  1944 - йили қурулған шәрқий түркистан җумһурийитидә муһим вәзипиләрни өтүгәнлики,  вәтини вә хәлқи үчүн вәтинидин айрилмай вәтинидә аләмдим өткәнликини әскәртти.
   
Әнқәрәдики  һаҗәттәпә университети тарих бөлүми оқутқучиси др. Әркин әкрәм әпәнди  мәрһум рәһимҗан сабир һаҗиниң шәрқий шәрқий түркистан җумһурийитидә уйғурларниң тәқдирини бәлгиләйдиған ролларни ойниғанлиқини муәййәнләштүрди. 

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

 
Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт