Hindistan, rusiye arqiliq qudretlik herbiy küchke ige bolmaqchi

2008-03-12
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay iqtisadining téz tereqqi qilip, dunya bazarlirini igilesh bilen bir qisim ellerning soda - iqtisadiy hayatigha tesir körsitishi, herbiy xamchotini yildin - yilgha köpeytip, herbiy jehettiki zamaniwilishish hem armiyisini yéngi ilghar qorallar bilen qorallandurush süritini tézlitish yawro - asiya, afriqa hem gherb döletlirige yéngi riqabet we tehdit peyda qiliwatqanliqi melum. Nöwette, asiya qit'eside xitaydin bashqa hindistanmu iqtisadiy we herbiy küchi téz tereqqi qiliwatqan memliket bolup, ularning her ikkilisila kelgüside dunya siyasiy sehniside muhim orunni élishqa intilgen bolghachqa , ularning birdek halda oxshashla herbiy téxnikisini rawajlandurush, yéngi ilghar qorallar bilen armiyilirini qorallandurush üchün rusiye we bir qisim gherb döletliridin köplep qoral - yaraqlar import qilmaqta.

Rusiye hindistanning eng chong herbiy - téxnika xéridari

Hindistan sabiq sowét ittipaqi dewridila sowét ittipaqining eng yéqin ittipaqchisi süpitide xitaygha jenub tereptin tehdit peyda qilghan bolup, 1962 - yilidiki xitay - hindistan urushidin kéyin yéngi déhli moskwaning yardimi arqiliq özining herbiy sahesini küchlendürüp béyjinggha heywe körsetken idi. Gerche, sowét ittipaqi yimirilsimu, lékin yéngi déhli bilen moskwaning mezkur en'eniwi munasiwiti buzulmidi shuningdek téximu qoyuq dawamliship, rusiye - hindistan herbiy téxnika hemkarliq komitéti öz pa'aliyetlirini dawamlashturdi, rusiye özining eng yéngi modéldiki küreshchi ayropilanliri we uninggha munasiwetlik bir qisim téxnikilarni hindistan'gha sétip berdi.

Rusiye agéntliqlirining xewirige asaslan'ghanda, ötken heptide yéngi déhli bilen moskwa arisida bir milyard dollar qimmitide herbiy qoral - yaraq soda kélishimi imzalandi. Bu kélishimge asasen rusiye hindistan'gha ilgiri sétip bergen 60 dane mg - 29 tipliq küreshchi ayropilanni qaytidin özgertip yasap, uni nöwettiki eng yuqiri sewiyige yetküzmekchi.

Amérika awazining bu heqtiki uchurigha asaslan'ghanda, rus téxnika xadimliri 80 - yillarda sowét ittipaqidin sétiwélin'ghan hindistan hawa armiyisining bu ayrupilanlirigha yéngi tiptiki radar we éléktronluq üskünilerni orunlashturupla qalmastin belki, mezkur ayropilanlarning hawadin qoyup bérilidighan rakétalargha taqabil turush sistémisi hemde yéngi tiptiki lazir nuridin rakétaliq bombilarni peyda qilish üsküniliri orunlashturup béridu. Mezkur 60 dane mg29 tipliq küreshchi ayropilan qayta özgertilgendin kéyin yene 15 yilghiche ishlitishke bolidiken hemde bularning hemmisi besh yilghiche bolghan möhlet ichide ishqa ashurilidiken.

Hindistan hawa armiyisi zor derijide qudret tapidu

Rusiye analizchilirining qarishiche, hindistan hawa armiyisi sabiq sowét ittipaqi mezgilidin tartipla rusiyining yardimige tayinip, öz küchini ashurmaqta. Bu qétim eger, mezkur mg - 29 tipliq küreshchi ayropilanlar özgertilip, süpiti öltürülse, hindistan hawa armiyisining qudriti asiya qit'eside aldinqi orunlargha ötüshi mumkin iken. Hindistan hawa armiyisi yene ilgiri rusiyidin su-27 tipliq ilghar küreshchi ayrupilanlarnimu sétiwalghan. Buningdin kéyin yene 10 milyard dollar qimmitide 120 dane ilghar herbiy ayropilan sétiwélishni pilanlighan

Hindistan yéqinqi yillardin buyan herbiy téxnologiye jehette rusiyigila tayinish yolini özgertip, amérika, en'giliye, fransiye. Isra'iliye qatarliq döletliri bilenmu hemkarlishish we herbiy - téxnika sodisi qilish yolini izdigen, shuning bilen bir waqitta yene bir qisim gherb döletlirimu rusiyining qoral sodisigha riqabet peyda qilghanliqi üchün, xitay, hindistan we aljiriye qatarliq döletler bilen bolghan qoral soda qimmiti bir mezgil töwenligen, hetta aljiriyilikler rusiyidin sétiwalghan 15 dane mg-29 tipliq ayropilanning süpet ölchimige yetmigenliki tüpeylidin qayturuwetken. Rusiye herbiy ishlar mutexessislirining körsitishiche, hindistanmu rusiyidin melum derijide narazi bolghan bolup, chünki esli ikki terep arisidiki kélishim boyiche rusiye " admiral gorshakow "namliq awi'amatkini bu yil özgertip yasap hindistan'gha tapshurushi kérek idi, uningdin bashqa yene rusiye bu awi'amatkini özgertip yasash chiqimini ashuriwalghan idi.

Rusiye mumkin qeder xitaygha az sétish istratégiyisini belgiligen

Prézidént putinning hindistanni özining xitay we gherbke qaratqan istratégiyiside yenila muhim orun'gha qoyghanliqi perez qilinmaqta. Shu sewebtin rusiye prézidénti wladimir putin yéqinqi yillar ichide yéngi déhli bilen bolghan hemkarliq munasiwetlirini kücheytishni tekitligendin sirt yene hindistanni shangxey hemkarliq teshkilatigha kirgüzüshni izchil qollidi.

Putin yene ötken yili 1 - ayda hindistanni ziyaret qilip, rusiyining hindistan'gha atom éléktir istansisi qurup bérishige maqulluq bildürgendin sirt yene 11 - ayda rusiyining qoral sodisini kücheytip, qorallirining süpitini yaxshilash hemde gherb döletlirining tenqidige qarimay, yéngi bazar échishni qarar qilghan idi. Elwette, hindistan muhim xéridar dep qaralghan. Putinning teshebbusi boyiche rusiye ötken yili qoral sodisini yette yérim milyard dollargha yetküzüshni pilanlighan bolup, soda da'irisini 50 döletke kéngeytip, ilgirikidek xitayni asasiy xéridar qilishqa xatime bérip, xitaygha satidighan qorallarni azlatqan.

Burun rusiye xitaygha her yili dégüdek ikki milyard dollar qimmitide ilghar herbiy ayropilan, su asti we üsti paraxotliri we bashqilarni sétip béretti.Xitay uning qoral sodisining %40 ni igiligen idi. Emma, ötken yilidin bashlap, bu san zor derijide töwenlep ketken.

Rusiyidiki bir qisim erbaplarning xitayni qorallanduruwétishtin endishe qilishi

Amérika awazi radi'osining uchurigha asaslan'ghanda, amérika dölet mudapi'e ministirlikining sabiq rusiye we ukra'iniye ishlirigha mes'ul emeldari jannetning qarishiche, buning ikki sewebi bar. Uning biri, rusiyining xitay telep qilghan qorallargha ige emeslikidin bolsa, yene biri rusiyidiki bir qisim erbaplarning xitayni qorallanduruwétishtin endishe qilishi bolup hésablinidu. Chünki, rusiye bilen xitay arisida uzun chégra bar bolup, hindistan bolsa, rusiyidin yiraq, uningdin rusiyige tehdit kelmeydu.

Uning üstige yene bir qisim rusiye istratégiyichiliri arisida xitay tehditi köz qarishi mewjut bolup, ahalisi shalang yiraq sherq we sibiriyidiki kop sandiki rusiye puqraliri xitayning qudret tépishini özliri üchün kelgüside tehdit peyda qilidu dep qaraydu. Bundaq ehwal astida rusiyining oxshashla xitaydin ensirep özini téz sürette qorallanduruwatqan hindistanni qorallandurup, kelgüside rusiyining sherq teripige kélishi mumkin bolghan tehditlerni azaytishni oylishishi tebi'iy idi. Nöwette, hindistanning uzun musapiliq bashqurilidighan bomba téxnikisimu yuqiri bolup, ularning bashqurulidighan bombiliri béyjinggha yétip baralaydu.

Uningdin bashqa yene yéngi déhli déngiz armiyisini kücheytip, rusiyidin awi'amatkilarni sétiwélish arqiliq hindi okyan rayonidiki birdin - bir awi'amatka etritige ige dölet bolush bilen hindi okyan rayonigha chiqishqa hemde bu rayonda küch sinishishqa intiliwatqan xitay hem bashqa döletlerge hakimlarche mu'amile qilmaqchi bolsa kérek. Shunga, bu qétim hindistan bilen rusiye arisida rusiye terep "admiral gorshakow" namliq 45 ming tonniliq awi'amatkini özgertip yasash ishini tézlitip, uni 2011 - yili hindistan'gha sétip bérish heqqide axirqi pütüshüm hasil qilin'ghan. (Ümidwar)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet