2008 - Йилидин кейинки русийини ким идарә қилиду?

2007-10-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт

2008-Йилидин кейинки русийини зади ким идарә қилиду? путинму яки башқа бир шәхисму? дегән суаллар түрлүк пәрәзләр вә инкасларни мәйданға чиқармақта. Һәтта, бир қисим владимир путин тәрәптә туриватқан русийә сиясәтчилири җүмлидин москва пәрәс чечинийә җумһурийитиниң президенти рамизан қадироф русийә асасий қануниға өзгәртиш киргүзүп, путинниң 3-нөвәт президентлиқ вәзиписини зиммисигә елишини тәләп қилған. Әмма, һазирчә путинниң 3-қетим сайламға чүшүши ениқ әмәс болсиму, бирақ 1- өктәбир күни москвада өткүзүлгән русийиниң һакимийәттики партийиси " русийә бирлик партийиси" ниң 8-қурултийида мәзкур партийиниң рәһбәрлик вәзиписини зиммисигә алди һәмдә көпчиликниң 2008-йили униң президентлиқ мөһлити тошқандин кейин, баш министирлиқ вәзиписини зиммисигә елип һөкүмәтни идарә қилишини тәшәббус қилди.

Русийә интерфакис агентлиқиниң учуриға асасланғанда, владимир путин бу тәклипни қобул қилған болсиму, бирақ, буни ойлишишниң һазирчә балдур икәнлики, буниң үчүн икки шәрт йәни русийә бирлик партийисиниң 2008-йили 12-айниң 2-күнидики русийә дөләт думаси йәни парламент сайлимиға қатнишип, сайламда ғәлибә қилиши, иккинчидин русийиниң бир сәмимий, қабилийәтлик, иш беҗириш үнүми юқири, реал тәпәккүр вә башқилар билән һәмкарлишалайдиған президенти сайлап чиқиши лазимлиқини билдүргән.

Президент путин йәнә өзиниң русийә бирлик партийиси билән бирликтә парламент сайлимиға қатнишидиғанлиқини тәкитлигән. Бирақ, у бу партийигә әза болушни рәт қилған .

Русийигә ким президент болуши мумкин?

Һазирчә, путиндин кейин русийигә кимниң президент болуп сайлиниши ениқ әмәс, бирақ өктичиләр икки хил көз қарашни оттуриға қоймақта. Униң бири путинниң асасий қанунға өзгәртиш киргүзүп, өзи қайтидин президент болуп сайлиниши , иккинчидин униң өзиниң йеқин адимини сайламда ғәлибә қилдуруп, президентлиққа чиқирип, худди сабиқ хитай рәиси дең шавпиң өмриниң ахирида хитайни башқурғандәк пәрдә арқисида туруп, давамлиқ русийини идарә қилиш.

Әмма, бу қетим униң өзиниң келәр йили парламент сайлимиға қатнишип, әгәрдә ғәлибә қилса һөкүмәтни башқуруш арзусини билдүрүшидин кейин, униң һәқиқәтән русийини давамлиқ идарә қилиш истики барлиқи ашкариланди.

Б б с агентлиқиниң учуридин қариғанда, путин мухбирларниң соаллириға җаваб бәргәндә өзиниң һеч болмиғанда 2012-йили вә яки 2016-йили йәнә президент сайлимиға чүшүши мумкинликини чәткә қақмайдиғанлиқини билдүргән.

Президентни хәлқ талламду? путинму?

9-Айниң 12-күни путин туюқсизла дөләт баш министири михаил фрадкоф рәһбәрликидики һөкүмәтниң истипасини қобул қилди. Бирақ, путин баш министир фрадкофни орнидин қалдурған билән башқа министирларни давамлиқ вәзипә өтәшкә чақирди һәмдә пул-муамилә тәптиш идарисиниң башлиқи виктор зубковни баш министирлиққа тәйинлиди. Бу өзгириштә кишиләрни әң җәлип қилғини путинниң өзи билән узундин буян һәмкарлишип ишләватқан икки муавин баш министириниң бирини өстүрмәй, башқа бир кишини баш министирлиққа тәйинлишидур.

Русийә анализчилириниң йезишичә, путинниң пенсийигә чиқиш йешиға йәткән 66 яшлиқ зубковни туюқсиздинла баш министирлиққа тәйинлиши рошән арқа көрүнүшкә игә болуп, зубков сәмимий вә яваш адәм. Шуңа путин зубковни өз из басари қилип таллиған болуши мумкин. Униң мәқсити зубковни һазирдин етибарән келәр йилидики сайламға тәйярлап, буниң үчүн мәлум асас турғузуш вә ахирида сайламға чүшүрүп, ахбарат саһәсиниң өз қолида болушидәк алаһидиликидин пайдилинип, яхши тәшвиқат арқилиқ униң президентлиққа сайлинишини қолға кәлтүрүштин ибарәт.

Һәтта, владимир путин 2008-йили сайламға чүшидиған президент намзатлириниң хели көп икәнлики, һәтта зубковниң әң лайиқ бир намзат икәнликини әскәрткән, униң үстигә йәнә вәзипә тапшурувалған мәзкур йеңи баш министири зубковму һеч йошурмастин өзиниң президентлиқ сайлимиға қатнишишини чәткә қайрип қоймайдиғанлиқини билдүргән. Көзәткүчиләр путинниң үчинчи қетим президентлиққа сайлиналмайдиған әһвал астида өзигә йеқин адәмни президент қилип, өзи баш министир болуп, давамлиқ түрдә русийини идарә қилмақчи икәнликиниң ашкара болғанлиқини оттуриға қоюшти.

Путинниң абройи қанчилиқ?

Владимир путин 2000-йили борис йелтсин тәрипидин президентлиққа тәйинләнгәндә униң хәлқ ичидә һечқандақ бир абройи йоқ иди. 2003-Йилидики сайламда ғәлибә қилип, президенти вәзиписини ақтурғанни өз ичигә алған бу йәттә йил ичидә униң русийиниң ичи-тешидики тәсири вә абройи зор дәриҗидә ашти.

Русийиниң иқтисадий тәрәққият сүрити тез ешиш билән русийиниң иҗтимаий-иқтисадий һаятида һәқиқәтән яхшилиниш вә тәрәққият көрүлгәчкә көплигән кишиләр униңдин рази болушсиму, лекин униң һоқуқни мәркәзләштүривелиши, демократик күчләргә қаттиқ васитә қоллиниши һәмдә милләтчилик хаһишлириниң күчийишигә йол қоюши тәнқидләргә учримай қалмиди. Һәтта, хәлқара инсан һоқуқи тәшкилатлири вә явропа иттипақи һәмдә америка қошма штатлири русийидики демократийиниң арқиға чекинип кәткәнликини әйиблиди.(Үмидвар)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт