Rusiyi'e parlamént saylimida putinning partiyisi ghelibe qildi

2007-12-03
Élxet
Pikir
Share
Print

BushPutin-150.jpg
Bush bilen putin, 2007 - yili 2 - awghustta, bush a'iliside söhbette boldi. AFP Photo

Yekshenbe küni rusiye parlamént saylimi axirlashti. Deslepki melumatlarda prézidént putinning partisi " rusiye birlik partiyisining" köp awaz bilen ghelibe qilghanliqi bildürülmekte. Emma, gherb közetküchiliri bu saylamning adil bolmighanliqini tenqid qilghan.

Prézidéntning partiyisi ghelibe qildi

Yekshenbe küni rusiyide parlamént saylimi élip bérildi. Mölcherlinishiche, pütün rusiye boyiche saylash hoquqi bar puqralar 95 ming bélet tashlash ornigha bérip, parlamént saylimida özi xalighan partiye wekillirige bélet tashlighan. Rusiyining "newsru" uchur torining xewer qilishiche, prézidént putin yekshenbe küni özimu bélet tashlighan bolup, elwette, uning öz partiyisi hésablinidighan " rusiye birlik partiyisi" üchün bélet tashlaydighanliqi éniq iken. Deslepki saylam netijiside, bu partiyining %64 ni igiligenliki bilen toluq ghelibe qazinishi jezimleshtürülmekte.

Bu qétim rusiye parlamént yeni dumasining 450 kishilik ornini qolgha keltürüsh üchün 11 partiye saylamgha qatnashqan bolup, bularning ichide nöwette, hakimiyet yürgüzüwatqan rusiye birlik partiyisining teshwiqat küchi eng zor ikenliki hemde bu partiyining parlaméntta mutleq köp sanni igileydighanliqi perez qilinmaqta. Newsru torining xewer qilishiche, parlaménttiki 450 orunning 300din köp qisimini rusiye birlik partiyisidin bolghan ezalar igilishi mumkin. Hetta, prézidént putinni himaye qilidighan yashlarning " nashi "dep atilidighan teshkilatning ezaliri düshenbe küni moskwada rusiye birlik partiyisining ghelibisini tebriklesh pa'aliyetliri ötküzgen.

Közetküchiler saylamning adil bolmighanliqini tenqid qildi

Biraq, bu qétimqi parlamént saylimi yawropa bixeterlik we hemkarliq teshkilati, yawropa ittipaqining közetküchiliri teripidin közitilgen bolup, düshenbe küni yawropa ittipaqi bilen yawropa bixeterlik we hemkarliq teshkilati birlikte bayanat élan qilip, mezkur saylamning adil bolmighanliqini tenqid qilghan. B b s agéntliqining uchurigha asaslan'ghanda, yawropa bixeterlik we hemkarliq teshkilati parlamént komitétining mes'uli liyuk wanden branda bu saylamning adil bolmighanliqi, yawropa ittipaqining démokratik saylam ölchimige yetmigenlikini tekitligen.

Rusiye öktichi partiye guruhlirimu oxshashla bu saylamning démokratik bolmighanliqini körsitishken bolup, öktichi partiye hésablinidighan rusiye kommunistlar partiyisining rehbiri ziyuganow bu qétimqi saylam arqiliq rusiye parlaméntining peqet bir partiyining üstünlüki höküm süridighan parlaméntqa aylinidighanliqini bildürgen. "Bashqa bir rusiye " dep atalghan öktichi teshkilatlar birlikining rehbiri, dunya shahmat chémpiyoni garri kasparow mezkur saylamni "rusiye hazirqi zaman tarixidiki eng meynet saylam boldi "dep bahalighan. Chünki, bir hepte ilgiri kasparow bu saylamgha hemde putinning démokratiyige qarshi siyasitige naraziliq bildürüp, namayish qilghanda saqchilar teripidin bésiqturulup, kasparow qatarliq öktichi rehberler bir qanche kün qamaqqa élinip, kéyin qoyup bérilgen idi.

Düshenbe küni rusiye prézidénti wladimir putin gherb közetküchi we rusiye öktichilirining bu saylam heqqidiki tenqidlirige qarshi inkas qayturghan bolup, u, bu saylam rusiye xelqining rusiyini bashqa bir qanche sabiq sowét ittipaqi döletliri mangghandek buzghunchiliq yoligha mangghuzmaydighanliqini körsetti dégen. Biraq, wladimir putin özining kéler yili 3-aydiki prézidént saylimida 3-qétimliq prézidéntliq namzitini körsetmeydighanliqini bildürgen.

Putin 3- qétim prézidént bolalamdu?

Nöwette, rusiyide putinning qollighuchilirining uning kéler yili yene prézidént saylimigha qatniship, 3-qétim wezipe ötüshini telep qilish heriketlirimu dawamlashmaqta. Biraq, öktichiler buninggha qarshi turmaqta hemde asasiy qanunmu yol qoymaydu. Emma, putin buningdin bir ay ilgiri ötküzülgen rusiye birlik partiyisining qurultiyida öz partiyisining parlamént saylimida ghelibe qilishi hemde prézidéntliq möhliti toshqandin kéyin bash ministirliq wezipisini bolsimu qolgha keltürüp, rusiyini dawamliq idare qilishni xalaydighanliqini bildürgen idi.

Közetküchiler rusiye birlik partiyisining bu saylamda ghelibe qilishining putinning 2008- yili yenila rusiye aliy siyasiy saheside öz orni we rolini saqlap qélish arzusigha kapaletlik qilalaydighanliqi hetta, rusiye birlik partiyisining parlaméntta igiligen ornining köplüki bilen asasiy qanun islahati élip bérip, putinning 3-qétim saylinishigha shara'it yaritishi mumkinlikini otturigha qoyushmaqta. (Ümidwar)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet