Хитайда ишләпчиқирилған йемәкликләр кишиләр арисида әндишә пәйда қилмақта(2)

2005-10-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайда ишләпчиқириливатқан сахта һарақ, сахта сүт паришоги, сахта көктат, сахта гүрүч, сахта ун, сахта май қатарлиқ түрлүк йемәкликләр пәқәт хитай өлкилиридила әмәс бәлки уйғур илидиму күнсери көпәйгән болуп, бу хил йемәкликләр йәрлик хәлқни қаттиқ әндишигә қоюш билән бир вақитта, уларниң һөкүмәткә болған наразилиқини қозғимақта.

Йеқинда зияритимизни қобул қилған үрүмчидики бир қисим истималчилар мәзкур җайдики сахта мәһсулатларниң күндин - күнгә көпийиватқанлиқини, истималчиларниң базардин йүрәклик һалда йемәк - ичмәк алалмас болуп қалғанлиқини һәмдә һөкүмәт орунлириниң бу хил әһвални көрүп туруп, шәкилвазлиқ қилиштин башқа һечқандақ үнүмлүк чарә - тәдбир қолланмайватқанлиқини мәлум қилған.

Өз мәнпәәти үчүн йол қоюш еғир

Зияритимизни қобул қилған бу аял сөһбәт җәрянида йәнә, һазир үрүмчидә нурғунлиған йәр асти шәхси йемәкликләрни ишләпчиқириш завутлириниң мәвҗут икәнликини, лекин һөкүмәтниң назарәт органлири бу җайларни тәкшүргән һаләттиму, қарши тәрәп әгәр уларға азрақ пайда берип, арқа ишик қилсила, көрмәскә селип, өз мәйлигә қоюп беридиғанлиқини ашкарилиған.

Зияритимизни қобул қилған йәнә бир қисим истималчилар "һазир уйғур елидики сахта йемәкликләрниң барғансери ямрап кетишидики сәвәб, һөкүмәт орунлириниң үнүмлүк чарә -тәдбирләрни қоллиниш бир яқта турсун, әксичә өз мәнпәәти үчүн бир қисим йәр асти йемәкликләрни ишләпчиқириш завутлири билән тил бириктүрүп, уларниң қанунсиз қилмишлириға йол қойиватқанлиқидин" дәп билдүргән.

Һөкүмәтниң башқурушта чиң әмәс

Зияритимизни қобул қилған бу киши, һазир үрүмчидә сахта йемәклиләрниң һәммила йәрдә мәвҗут икәнликини һәмдә өзиниң бу хил әһвалдин қаттиқ нәпрәтлинидиғанлиқини билдүрүп, өзиниң бу һәқтә җиддий чарә -тәдбирләрни қолланмайватқан қанун органлириға болған наразилиқини мундақ ипадилиди. У мундақ деди:

"Сахта мәһсулатлар һәммила йәрдә мәвҗут болуп турмақта. Мән буниңдин бәкму нәпрәтлинимән. Чүнки бу хил әһвалниң давамлишиши көплигән қанун органлириниң улар билән шериклишип, қанунсиз қилмишларға йол қойиватқанлиқидин келип чиққан. Әгәр ички җәһәттә уларни йөләйдиғанлар болмиса, сахта, начар сүпәтлик йемәкликләрниң бу дәриҗидә көпийип кетиши мумкин әмәс. Шуңа мәнчә, қанунни көзгә илмай сахта мал ишләпчиқириватқанларниң чоқум арқа терики бар. Улар бир қисим һоқуқдарлар билән тил бириктүрүп, әмәлдарларға пайда бериш арқилиқ, өз содисини йүргүзмәктә. Әмәлдарлар болса, пайдини көргәндин кейин, уларниң қанунсиз қилмишлирини көрсиму көрмәскә селип, пәқәт вәзийәт бир қәдәр җиддийләшкәндила, анчә - мунчә җәриманә қоюп, шәкилвазлиқ қилиду. Узун өтмәй бу һарамзадиләр йәнә баш көтирип, өзиниң билгинини қилиду ".

Ахбарат органлири муһим рол ойниши керәк

Зияритимизни қобул қилған бу киши сөзиниң ахирида йәнә, сахта йемәкликләрниң ямрап кетишиниң алдини елиш үчүн, һазирқи бир дин - бир амал, мәтбуат орунлири шундақла мухбирлар бу һәқтә техиму көпләп мәлумат берип туруши һәмдә сахта йемәкликләр түпәйлидин келип чиққан вәқәликләрни тохтимай ашкарилап туруши керәкликини тәләп қилди.

Хитайда ишләпчиқириливатқан сахта йемәкликләр пәқәт хитай базарлиридила әмәс, бәлки чәтәлләрдиму ямрашқа башлиған. Германийидә турушлуқ бир уйғур аял мәзкур җайдики уйғурларниң мәйли йемәк - ичмәк болсун яки кийим -кечәк болсун, асасий җәһәттин хитайда ишләпчиқирилғанлири болсила алмай, қиммәт болсиму германийиниң өзидә ишләпчиқирилған мәһсулатларни сетивалидиғанлиқини билдүрди.

Хитайниң сүпәтсиз маллири чәтәлдиму әвҗ алмақта

Ню-йоркта турушлуқ хитай демократи шөвей әпәнди, хитайда ишләпчиқирилған сахта мәһсулатларниң америка базиридиму күнсери ямрап кетиватқанлиқини һәмдә өзиниң хитайда ишләпчиқирилған мәһсулатларға йолуқуп қелишитин интайин қорқидиғанлиқини мәлум қилип мундақ деди:

"Һазир америка базарлирида, болупму хитайда ишләпчиқирилған қувәтләндургүчи дорилар вә йемәкликләр шундақла гирим буюмлири дегәндәкләр бәкму көп, кишиләр болса хитайда ишләпчиқирилған бу түрдики сахта мәһсулатларға йолуқуп қелишитин бәкму қорқидиған болуп қалди. Чүнки сахта гирим буюмлирини ишләткән һаман адәмниң йүзигә һүррәк чиқип һәтта йүзни яра қиливетиду. Қувәтләндургүчи дорилар вә йемәкликләрниңму һечқандақ роли болмиған. Мән өткәндә нивйорукта зукам болуп қелип, базарға берип хитайда ишләпчиқирилған бир хил зукам дорисини алған идим. Бу хил зукам дориси наһайити әрзан болуп, бурунларда ичсәм дәрһал пайда қилатти, лекин у қетим һечқандақ үнүми болмиди. Мән дәсләптә зукимим бәк еғир охшайду дәп ойлаптимән, кейин башқилар арқилиқ мәзкур зукам дорисини химийилик усулда тәкшүрткүзсәм, униң ичидә зукамға пайда қилидиған тәркипниң болуши биряқта турсун, пүтүнләй рәң берилгән қонақ унида ясалған дора икән"

Зияритимизни қобул қилған хитай демократи шө вей әпәнди "хитайда мәвҗут болуп туриватқан сахта мәһсулатлар мәсилисини һазирчә пүтүнләй бир тәрәп қилиш имканийити йоқ, бу мәсилиләр пәқәт, хитайниң сияси қурулмисида аз - тола өзгириш болуп, кишиләрдә әхлақ җәһәттә бир қәдәр илгириләш болғандила, андин бир тәрәп қилиниши мумкин" дәп билдүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт