Amérika mu'awin prizidént namzatliri iraq we iqtisadi mesililer boyiche munazire élip bardi

2004-10-06
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika jumhuriyetchiler partiyesi mu'awin prizidént namzati dik chéniy bilen dimukratlar partiyisi mu'awin prizidént namzati jon édwarts otturisidiki aq sarayning xojayinliq hoquqini talishish yolida élip bérilghan seyshenbe künki tunji we axirqi qétimliq munazire, iraq weziyiti we iqtisadi mesililerge chétildi. 90 Minut dawamlashqan munazire jeriyanida dik chéniy, prizidént bushni maxtidi we uning siyasitini aqlidi. Jon édwarts, özi we dimukratlar prizidént namzati jon kerriyning amérika xelqini toghra yolgha bashlaydighanliqini ilgiri sürdi.

Mu'awin prizidént dik chéniy iraq urushini aqlap, sabiq iraq diktaturi saddam hüseyin bilen al- qayde teshkilatining teshkili munasiwéti barliqini, iraqqa herbiy herket élip bérishning amérikini qoghdash nuqtisidin zörürlikini eskertti. U mundaq deydu : "bizning iraqtiki herkitimizning asasliq konkirit nishani térorchilar bilen keng kölemdiki qirghinchiliq xarektirlik qorallar otturisida munasiwet bolush ihtimalliqigha qaritilghan. Bügün biz duch kéliwatqan eng chong tehdit, térorchilarning yadro qorali yaki bi'olugiyelik qoralarni birer sheherimizge oghurluqche élip kirip, yüzligen yaki minglighan amérikiliqning hayatigha tehdit sélish ihtimalliqidur".

Dik chéniy, bush hökümitining iraqtiki herkitini mundaq dep aqlidi : " biz iraq mesiliside qandaq qilghan bolsaq toghra qilghan bolattuq. Eger bularning hemmisini méning qayta qilishimgha toghra kelse, men yenila oxshash herket qilishni teklip qilghan bolattim. Kengeshpalata e'azasi, dimukratlar mu'awin prizidént namzati jon édwarts, mu'awin prizidént dik chéniyni iraq tehditi, iraq urushining washin'gton we nyu- yorklardiki 11 - sintebir terurluq hujumi bilen bolghan munasiwéti mesiliside amérika xelqighe rastchil bolmidi" dep eyiplidi.

U yene mundaq dédi: "bu yerde 11 - sintebir weqesi bilen saddam huseyinning hichqandaq munasiwéti yoq, buni 11 - sintebir weqesini tekshürüsh kométitimu éytti, sizning tashqi ishlar ministirngizmu sözlidi, biraq siz putun memliketke bu ikkisining munasiwéti bar dewatisiz. Bu yerde bundaq bir munasiwet yoq ".

Jon édwarts, afghanistanda qorshaw ichidiki usama bin ladénning rehberliktiki xata siyasetler tüpeylidin qéchip ketkenligini ilgiri sürdi. Édwarts, dik chéniy bilen xollibérton shirkitining munasiwétini tenqit qildi. Amérika dölet mudapi'e ministirliki bilen iraqtiki amérika qisimlirigha arqa sep mulazimiti qilish kélishimi tüzgen xollibérton shirkiti, qanunsiz payda élish bilen eyiplen'gen. Dik chéniy 4 yilning aldida mezkur shirketning bash mudiri idi. U, jumhuriyetchilerning mu'awin prizidént namzatliqini qobul qilghanda xollibértonning bash mudirliqidin istipa bergen. Dik chéniy dimukratlarning mu'awin prizidént namzatini, xollibérton bilen bolghan munasiwétimni otturigha chiqirip, saylighuchilarni qaymuqturmaqta dep eyiplidi.

Ikki partiye mu'awin prizidént namzatliri otturisidiki munazire, oxayu shtatining kliwéland shehridiki keys wéstérn rizérwé uniwérsititida élip bérildi. Ikki partiye mu'awin prizidént namzatlirining munazirisi iqtisadi mesililergimu chétildi. Jon édwartsning bildürüshiche, amérikiliqlar jiddi iqtisadi mesililerge duch kelmekte. U mundaq deydu : iraqtiki qalaymiqanchiliq sewebidin milyonlighan xelq xizmitidin ayrildi. Milyonlighan kishi namratlar qatarigha chüshüp qaldi. Hemme nersining bahasi örligen bolsimu kishilerning a'ile kirimi töwenlidi. Dawalash heqqining yuquriliqi axirqi töt yil ichide misli körülmigen rikort yaratti.

Jon édwarts dik chéniygha mundaq dep xitap qilidi : "mu'awin prizidént ependi, bu dölet sizning hakimiyitingizni yene töt yil kötüreleydu dep qarimaymen". Biraq, dik chéniy jon édwartsning iqtisadi mesililerdiki tenqitini ret qildi. U, amérika iqtisadining janliniwatqanlighini, bush hökümitining baj qisqartish siyasitidin amérikiliqlarning menpe'etdar boliwatqanliqini ilgiri sürdi. Jon kerriy bilen jon édwartsning iqtisadi mesililerdiki siyasitini tenqitligen dik chéniy mundaq deydu : méningche kerriy bilen édwarts asasliqi bajni östürmekchi boliwatidu, shundaqla hökümetning grazdanlar shexsi turmushigha bolghan kontrolliqini kücheytishke uruniwatidu. Bu qétimqi munazire ikki partiye mu'awin prizidént namzatlirining tunji qétim, shundaqla axirqi qétim munazire qilishi bolup qalidu. Közetküchilerning bildörüshiche, munaziride her ikki terep bir- birini yéngelmigen.(Erkin)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet