Shwétsiye parlaméntida 'shwétsiye parlaménti Uyghur dostluq jem'iyiti' quruldi

28 - Aprél küni shwétsiye parlaméntida "shwétsiye parlaménti Uyghur dostluq jem'iyiti" quruldi. Qurulush murasimigha bu jem'iyetni qurushni teshebbus qilip kiliwatqan bir qisim parlamént ezaliridin sirt shwétsiyide pa'aliyet élip bériwatqan shwétsiye Uyghur komitéti we shwétsiye ma'arip uyushmisining wekillirimu teklip bilen qatnashti.
Muxbirimiz yalqun
2010-04-29
Élxet
Pikir
Share
Print
Sürette, 28 - aprél küni shwétsiye parlaméntida qurulghan "shwétsiye parlaménti uyghur dostluq jemiyiti" ning qurghuchi ezaliridin memet qaplan ependi, otto wan arnold ependi, aaliye énakson xanim we ulérika karilson xanim  qatarliqlar.
Sürette, 28 - aprél küni shwétsiye parlaméntida qurulghan "shwétsiye parlaménti uyghur dostluq jemiyiti" ning qurghuchi ezaliridin memet qaplan ependi, otto wan arnold ependi, aaliye énakson xanim we ulérika karilson xanim qatarliqlar.
RFA Photo / Yalqun

Qurulush murasimining riyasetchilikini xristi'an démokratlar partiyisidin bolghan parlamént ezasi otto wan arnold ependi qildi. U yighinda qilghan sözide, Uyghurlar bilen tonushush jeryanini qisqiche sözlep ötkendin sirt, shwétsiye parlaméntida mushundaq bir jem'iyetning qurulushining Uyghur mesilisining shwétsiye parlaméntida kün tertipke kélishide muhim roli barliqini eskertti.

Yighinning kün tertipi buyiche shwétsiye Uyghur komitétining re'isi mahinur xanim Uyghurlarning hazirqi siyasi weziyiti we shwétsiyidiki Uyghurlarning ehwali heqqide qisqiche melumat berdi. Andin ma'arip uyushmisidin nijat ependi shiwétlar bilen Uyghurlarning tarixtiki munasiwiti we bir qisim shiwétsiyilik tetqiqatchi, ékispidiyichi we shiwét misyunérlirining Uyghur élidiki pa'aliyetliri heqqide qisqiche esletme berdi.

Yighinda söz alghan a'aliye énakson xanim Uyghurlar mesilini tonush jeryanini eslep mundaq deydu: "méning Uyghur mesilisi bilen tonushqinimgha 10 yillarche boldi, burun shwétsiye parlaméntida Uyghur mesilisini bilidighanlar we kötürüp chiqidighanlar yoq diyerlik idi, yillarning ötüshi bilen Uyghur mesilisining tonulishimu tiz boluwatidu, bolupmu ötken yili ürümchide yüz bergen "5 ‏- iyul weqesi"din kiyin shwétsiye parlaméntida Uyghur mesilisini bilmeydighan adem qalmidi. Men rabiye qadir xanimni bilgendin béri uni her yili dégüdek nobél tinchliq mukapatigha namzat qilip körsitip kéliwatimen. Deslepte özem yalghuz körsetken bolsam, emdi namzat körsitidighanlarning sani köpiyiwatidu, mesilen, bu yilliq namzat körsitish qeghizige shwétsiye palaméntidin 20 nechche parlamént ezasi qol qoydi. Rabiye qadir nobél tinchliq mukapatigha érishkiche uni namzatliqqa körsitishni özemning wezipisi dep qaraymen."

Shwétsiyide hazir hakimiyet béshida turuwatqan mudératlar partiyisidin bolghan parlamént ezasi ulérika karilson xanim söz nöwitide mundaq deydu: "Uyghur mesilisi manga nisbeten nahayiti natonush bir mesile idi, bundin ikki yil burun shwétsiye Uyghur komitétidikiler bilen uchrashqandin kiyin, Uyghurlar heqqide deslepki tonushqa ige bolghan idim, mana emdi "shwétsiye parlaménti Uyghur dostluq jem'iyiti"ni qurushni teshebbus qilghuchi we uni qurghuchilarning biri bolup olturuptimen, men buningdin nahayiti xushalmen. Méning bilishimche, bu, pütün dunya miqyasidiki parlaméntlarda tunji 'Uyghur dostluq jem'iyiti'ning qurulushi bolup hésablinidu. Biz bu jem'iyetning Uyghur mesilisining we Uyghurlarning insan heqliri ehwalining shwétsiye parlaméntida munazirige qoyulushigha we Uyghurlargha da'ir qararlarning élinishigha türtke bolushini isteymiz. Ishinimenki, bu dostluq jem'iyitige eza bolidighan parlamént ezalirining sani pat yéqinda téximu köpiyidu.

Yighin axirida, yighinning kün tertipi buyiche jem'iyetning rehberlik apparati saylap chiqildi. Jem'iyet re'islikini xristi'an démokratlar partiyisidin bolghan parlamént ezasi otto wan arnold ependi, kassirliqini yéshillar partiyisidin bolghan parlamént ezasi memet qaplan ependi üstige aldi. Qalghan rehberlik apparatliri kéyinki yighinda toluqlinidighan boldi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Toluq bet