Dunya soda teshkilati: sérek topa dewasida amérika qatarliq döletler ghelibe qildi, xitay meghlup boldi

Dunya soda teshkilati sérek topa dewasi üstide höküm chiqardi: amérika, yawropa, méksika qatarliq döletlerni ghelibe qildi dep jakarlidi. Xitayni meghlup boldi dep jakarlidi.
Muxbirimiz weli
2012-01-31
Élxet
Pikir
Share
Print
Lyenyüngang portidiki yaponiyige éksport qilinidighan sérek topa. 2009-Yili 5-séntebir, xitay jyangsu.
Lyenyüngang portidiki yaponiyige éksport qilinidighan sérek topa. 2009-Yili 5-séntebir, xitay jyangsu.
Imaginechina

Dunya soda teshkilati 1‏-ayning 30-küni sérek topa dewasi üstide qaytidin höküm chiqardi. Hökümde amérika, yawropa ittipaqi, méksika qatarliq döletlerni ghelibe qazandi, xitayni meghlup boldi dep jakarlidi. "Nyork taymis" gézitining bayan qilishiche, dunya soda teshkilati chiqarghan hökümide xitaygha, dunya soda teshkilatining belgilimilirige boy sunup, sérek topa éksport qilishqa qoyghan cheklimini we éksport béjini östürüsh heqqidiki belgilimini emeldin qaldurushi kérek dep buyruq chüshürdi.

Dunya soda teshkilatning bu hökümnamisi élan qilin'ghandin kéyinla, amérikining dunya soda teshkilatida turushluq wekili ron kirk "Paytext téghi" tor gézitide derhal bayanat élan qilip, amérikining bu ghelibisini tebriklidi. Yawropa birliki qatarliq ellerning dunya soda teshkilatida turushluq wekillirimu, yerlik gézitlerde keyni-keynidin bayanat élan qilip, özlirining xitay üstidin ghelibe qilghanliqini tebriklidi.

Uchur arxiplirigha qarighanda, yawropa birliki, amérika, kanada, türkiye, méksika qatarliq döletler 2009‏-yili xitay üstidin dunya soda teshkilatigha erz yollap, xitayni tébbiy-dorigerlik sana'itide, polat sana'itide, shundaqla hésablash mashinisining yadrosi, téléwizor, tonglatqu, aptomobil seplimilirini ishleshtimu kem bolsa bolmaydighan sérek topa (az uchraydighan meden) matériyallirini éksport qilishta herxil cheklime chiqirip, xelq'arada aliy téxnika mehsulatliri kamlashqa we bahasi örlep kétishke sewebchi boldi dep shikayet qilghan idi. Shundaqla, xitay bashqa döletler bilen digwar tüzüp bolghandin kéyin, tosattin tamozhna béjini östürüwalghanliqi---dunya soda teshkilatining belgilimilirige emel qilmighanliqi bolupla qalmay, belki chet'el shirketlirini kemsitkenliki, dep körsetken idi.

Dunya soda teshkilati eyni waqitta bu déloni tekshürüp-éniqlap höküm chiqirish üchün, bir mexsus guruppa teshkil qilghan idi. Dunya soda teshkilati bu guruppining tekshürüsh doklatigha asasen 2011‏-yili 7-ayda, xitayning sérek topa éksportigha cheklime qoyghanliqi dunya soda teshkilatining belgilimilirige xilap dep höküm chiqarghan idi. Xitay bu hökümge ten bermey, erzge qarshi shikayet yollidi. Dunya soda teshkilati tünügün qaytidin chiqarghan hökümide yene, burunqi hökümning küchke ige ikenlikini körsitipla qalmay, belki xitayning erzge qarshi yollighan shikayitide, sérek topa qézish muhitning bulghinishni keltürüp chiqiriwatidu dep körsetken seweblirining ilmiylikinimu étirap qilmidi.

Uchurlardin melum bolushiche, sérek topa dunyaning hemme yéridin chiqidu, emma xitay özi sana'iti tereqqiy qilghan döletlerning köpinchisi bilen sérek topa digwari tüzüp, dunyaning sérek topigha bolghan éhtiyajining köp qismini xitay teminleshke bashlighan idi.

Bügün s n n téléwiziye bu heqte élan qilghan xewiride, "Maliye géziti" din neqil élip, xitayning dunya soda teshkilatining belgilimilirini buzghanliqini, hazir yene dunya soda teshkilatning chiqarghan hökümini közge ilmaywatqanliqini eyiblidi.

"Nyork taymis" géziti bügün bu heqte élan qilghan maqaliside, dunya soda teshkilatining xitaygha sérek topining éksport béjini toxtitish kérek dep buyruq chüshürgenliki, gherb döletlirining sodidiki ghelibisi dep körsetti.

Fransiye xelq'ara radi'o istansisi, b b s qatarliq uchur wasitilirimu bügün bu heqte élan qilghan xewerliride, xitayning dunya soda teshkilatning belgilimirige xilapliq qilghanliqini sherhlep körsetti.

Xitayning "Shinxu'a agéntliqi" sérek topa dewasida xitayning meghlup bolghanliqini xewer qilmidi. Emma fransiye xelq'ara radi'o istansisining bayan qilishiche, xitayning soda ministirliqi dunya soda teshkilatining bu hökümige epsuslan'ghanliqini, dunya soda teshkilatining bu hökümini qaytidin oylinip köridighanliqini, emma hazirche dunya soda teshkilatning dégini boyiche ijra qilidighanliqini bildürgen.

Toluq bet