Мәрһум шаир тейипҗан елийоп туғулғанлиқиниң 80-йиллиқ хатирә мәзгилидики охшимиған баһалар

Шаир тейипчан елийоп 20-әсирниң иккинчи йеримида өткән даңлиқ уйғур шаирлириниң бири. Тейипчан елийоп өзиниң өлмәс әсәрлири билән уйғурлар арисида чоңқур һөрмәткә сазавәр болған бир шаир. Әмма шаирниң туғулғанлиқиға 80 йил болған мәзгилдә хитай даирилири шинҗаң хәлқ сарийида чоң мурасим өткүзүп, шаирни хатирилигән вә униң иҗадийәтлиригә йүксәк баһа бәргән.
Мухбиримиз ирадә
2010-12-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Мәрһум шаир тейипҗан елийоп
Мәрһум шаир тейипҗан елийоп
RFA

Мурасимға йәнә уйғур аптоном районниң рәиси җаң чүншйән биваситә қатнишип сөз қилған. У сөзидә мәрһум тейипҗан елийопниң вәтәнпәрвәр шаир икәнликини илгири сүрүп, шаирниң "вәтән һәққидә ғәзәл" намлиқ шеиридин бир коблит декламатсийә қилған. Хитай һөкүмитиниң бу күнгә кәлгәндә шаир тейипҗан елийопниң вәтәнпәрвәрлик һәққидики шеирлирини көккә көтүрүп, уни вәтәнпәрвәрлик нуқтисидин тәшвиқ қилиши чәтәлләрдики уйғур зиялийлири арисида охшимиған көз қарашларни пәйда қилмақта.

20- Декабир күни өзиниң түгимәс нахша, ана қатарлиқ әсәрлири билән уйғурларниң қәлбидин чоңқур орун алған мәрһум шаир тейипҗан елийопниң туғулғанлиқиниң 80 йиллиқини хатириләш мурасими шинҗаң хәлқ сарийида өткүзүлгән. Тәңритағ хәвәрләр торида бу һәқтә берилгән хәвәрдин мәлум болушичә, мурасимға уйғур аптоном районниң рәиси җаң чүншйән қатнишип ечилиш сөзи қилған болуп, у сөзидә тейипҗан елийопниң вәтәнпәрвәр шаир икәнликини, униң әсәрлириниң җуңхуа хәлқиниң мәниви байлиқи икәнликини, башқа барлиқ сәнәткарларниңму сәнәт арқилиқ дәвр роһини мәдһийиләйдиған, шинҗаңчә алаһидилик гәвдиләндүрүлгән, ислаһат ечиветишкә маслишидиған әсәрләрни көпләп оттуриға чиқиришини тәләп қилған.

Мурасимда шинҗаң педагогика университетиниң оқуғучилири хитай тилида шаирниң вәтән һәққидә ғәзәл намлиқ шеирини декламатсийә қилған. Җаң чүншйән өзиму бу шеирдин бир куплет декламатсийә қилған. Бу һәқтики хәвәрләр болса уйғур елидики уйғурчә вә хитайчә мәтбуатларда кәң тәшвиқат қилинған. Ундақта немишқа бу күнгә кәлгәндә шаир тейипҗан елийопниң туғулғанлиқиниң 80 йиллиқ хатирә күнини хатириләш хитай даирилири тәрипидин шунчә чоң иш болуп қалиду, тейипҗан елийоп қандақ шаир иди. Чәтәлләрдики уйғур зиялийлири бу һәқтә охшимиған көз қарашларға игә. Бу һәқтә биз алди билән уйғурлар арисида тонулған шундақла мәрһум тейипҗан елийоп билән замандаш болған шаирәләрдин һазир түркийидә яшаватқан зәйнурә әйса ханимни зиярәт қилдуқ.

Биз йәнә түркийә әгә университетиниң оқутқучиси профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ. Алимҗан инайәт әпәнди шаир тейипҗан елийопқа баһа бәрди.

Алимҗан инайәт әпәндиниң ейтишичә, хитай компартийисини мәдһийиләйдиған буниңдәк шеирларни әйни вақиттики башқа шаирларму язған болуп, бундақ болуши шу дәврдики шараит билән зич мунасивәтлик икән.

Алимҗан инайәт әпәндиниң ейтишичә, хитай һакимийити уйғурларниң даңлиқ шаирлириға һечқачан ишәнмигәнликини, уларниң нурғун риязәтләрни чәккәнликини билдүрүп, хитай һакимийитиниң һазирқи тәшвиқатиниң бир көз боямчилиқтин башқа нәрсә әмәсликини ейтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт