Уйғур тилидин асас намлиқ китаб истанбулда нәшрдин чиқти

Йеқинда "уйғур тилидин асас" намлиқ китаб тәклимакан уйғур нәшрияти тәрипидин истанбулда нәшр қилинди. 300 Бәтлик бу китаб 30 дәрсликни өз ичигә алған болуп, һәр бир дәрслик бир қанчә бөлүмгә айрилған.
Ихтийари мухбиримиз арслан
2010-11-24
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Шу китабниң муқависи
Шу китабниң муқависи
RFA

Йеқинда "уйғур тилидин асас" намлиқ китаб тәклимакан уйғур нәшрияти тәрипидин истанбулда нәшр қилинди. 300 Бәтлик бу китаб 30 дәрсликни өз ичигә алған болуп, һәр бир дәрслик бир қанчә бөлүмгә айрилған. Бу китаб уйғур тили вә грамматикисини асас қилип түзүлгән болуп, китабниң ахириға "ява кәптәр", "қош мәсчит" намлиқ һекайиләр қошумчә қилинған. Китабниң ахириға йәнә китабта учрайдиған сөзләр уйғурчә - түркчә луғәт шәкилдә йезилған.

Игилинишичә, 5 ‏- июл үрүмчи вәқәсидин кейин уйғурларға қизиқидиған вә уйғурларниң тили, дини, мәдәнийити, тарихи вә сиясий вәзийити һәққидә тәкшүрүш вә тәтқиқат елип баридиған түркләрниң сани көпәймәктә вә уйғур тили өгинишкә қизиқиватқан түркләрму хели көп санни тәшкил қилиду, йеқинда мола, еғдир , гази, әнқәрә , әрзурум ататүрк, малтәпә, әпйон, хоҗатәпә қатарлиқ түркийиниң һәр қайси шәһәрлиридики университетларда уйғур тил ‏- әдәбият бөлүми тәсис қилинди. Бу хил бөлүмләрниң тәсис қилиниши билән уйғур тили дәрслик китабиға болған еһтияҗ көпәйди. Бу бошлуқни көздә тутуп әнқәрә университетиниң оқутқучиси доктур әркин әмәт билән түркийә авази радиоси уйғур бөлүминиң диктори адилҗан бу китабни бирликтә түзүп нәшргә тәйярлиған.

Биз бу китаб һәққидә китабни нәшр қилип тарқатқан тәклимакан уйғур нәшриятиниң мәсули абдуҗелил туран әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

 Абдуҗелил туран әпәнди бу "уйғур тилидин асас" дегән китабни нәшр қилиштики асаси мәқситини билдүрүп мундақ деди: уйғур тили түркчигә йеқин тил болғанлиқтин өгинишкә қолай бир тил. Йеқиндин буян түркләр уйғур тили өгинишкә қизиқиватиду. Түркийиниң һәр қайси шәһәрлиридики уйғур тил ‏- әдәбият бөлүми тәсис қилинған универисититларда "уйғур тилидин асас" дегән бу китабни дәрслик қилишқа мувапиқ болиду дәп қараймән.

Абдуҗелил туран әпәнди сөзидә йәнә, уйғур тилидин асас дегән китабниң әһмийити һәққидә тохтилип, уйғур тили өгинишкә қизиқидиған чәтәлликләр хусусән түркләр, чәтәлләрдә туғулуп өскән уйғур пәрзәнтләр вә уйғур тили тәтқиқатчилириниң уйғурчә йезиш, оқуш, аңлаш вә сөзләшни өгиништә муһим бир бошлуқни толдуридиғанлиқини билдүрди.

Биз йәнә түркийидә яшаватқан уйғур зиялийси азадҗан буғра әпәндиниң бу китаб һәққидики пикир қарашлирини алдуқ. Азадҗан буғра әпәнди бу китаб һәққидики пикир қарашлирини ипадиләп мундақ деди: уйғур тилидин асас дегән китабниң нәшр қилиниши башқа милләтләрниң уйғур тилини өгиниш саһәсидә бу нәшрият түнҗи болуп нәшр қилинған китаб болғанлиқи үчүн әһмийәткә игә бир китаб дәп ойлаймән. Мениң һес қилишимчә, йеқиндин буян болупму 5 ‏- июл үрүмчи вәқәси йүз бәргәндин буян уйғурларға вә уйғур тилиға қизиватқан түркләрниң сани хили көп санни тәшкил қилиду. Түркийидики бир қанчә универистетларда уйғур тили дәрслик бөлүми тәсис қилинди. Уйғурлар һәққидә мәхсус тәтқиқатлар елип берилмақта. Мушундақ бир пәйиттә, уйғур тилидин асас дегән китабниң нәшр қилиниши, түркләр үчүн болупму, уйғурлар вә уйғур тилиға қизиватқан түркләр үчүн шундақла түркийидә туғулуп чоң болған уйғур пәрзәнтлириниң уйғур тилини раван шәкилдә сөзлишәләйдиған, оқуялайдиған, чүшинәләйдиған, язалайдиған сәвийигә йетишидә, бу китабниң интайин муһим пайдиси болиду дәп ойлаймән. Мән бир уйғур болуш сүпитим билән бу китабни нәшргә тәйярлиған вә нәшр қилдуруп тарқатқан кишиләргә тәшәккүр ейтимән.

Толуқ бәт