Uyghur tilidin asas namliq kitab istanbulda neshrdin chiqti

Yéqinda "Uyghur tilidin asas" namliq kitab teklimakan Uyghur neshriyati teripidin istanbulda neshr qilindi. 300 Betlik bu kitab 30 derslikni öz ichige alghan bolup, her bir derslik bir qanche bölümge ayrilghan.
Ixtiyari muxbirimiz arslan
2010-11-24
Élxet
Pikir
Share
Print
Shu kitabning muqawisi
Shu kitabning muqawisi
RFA

Yéqinda "Uyghur tilidin asas" namliq kitab teklimakan Uyghur neshriyati teripidin istanbulda neshr qilindi. 300 Betlik bu kitab 30 derslikni öz ichige alghan bolup, her bir derslik bir qanche bölümge ayrilghan. Bu kitab Uyghur tili we grammatikisini asas qilip tüzülgen bolup, kitabning axirigha "yawa kepter", "qosh meschit" namliq hékayiler qoshumche qilin'ghan. Kitabning axirigha yene kitabta uchraydighan sözler Uyghurche - türkche lughet shekilde yézilghan.

Igilinishiche, 5 ‏- iyul ürümchi weqesidin kéyin Uyghurlargha qiziqidighan we Uyghurlarning tili, dini, medeniyiti, tarixi we siyasiy weziyiti heqqide tekshürüsh we tetqiqat élip baridighan türklerning sani köpeymekte we Uyghur tili öginishke qiziqiwatqan türklermu xéli köp sanni teshkil qilidu, yéqinda mola, éghdir , gazi, enqere , erzurum atatürk, maltepe, epyon, xojatepe qatarliq türkiyining her qaysi sheherliridiki uniwérsitétlarda Uyghur til ‏- edebiyat bölümi tesis qilindi. Bu xil bölümlerning tesis qilinishi bilen Uyghur tili derslik kitabigha bolghan éhtiyaj köpeydi. Bu boshluqni közde tutup enqere uniwérsitétining oqutquchisi doktur erkin emet bilen türkiye awazi radi'osi Uyghur bölümining diktori adiljan bu kitabni birlikte tüzüp neshrge teyyarlighan.

Biz bu kitab heqqide kitabni neshr qilip tarqatqan teklimakan Uyghur neshriyatining mes'uli abdujélil turan ependi bilen söhbet élip barduq.

 Abdujélil turan ependi bu "Uyghur tilidin asas" dégen kitabni neshr qilishtiki asasi meqsitini bildürüp mundaq dédi: Uyghur tili türkchige yéqin til bolghanliqtin öginishke qolay bir til. Yéqindin buyan türkler Uyghur tili öginishke qiziqiwatidu. Türkiyining her qaysi sheherliridiki Uyghur til ‏- edebiyat bölümi tesis qilin'ghan uniwérisititlarda "Uyghur tilidin asas" dégen bu kitabni derslik qilishqa muwapiq bolidu dep qaraymen.

Abdujélil turan ependi sözide yene, Uyghur tilidin asas dégen kitabning ehmiyiti heqqide toxtilip, Uyghur tili öginishke qiziqidighan chet'ellikler xususen türkler, chet'ellerde tughulup ösken Uyghur perzentler we Uyghur tili tetqiqatchilirining Uyghurche yézish, oqush, anglash we sözleshni öginishte muhim bir boshluqni tolduridighanliqini bildürdi.

Biz yene türkiyide yashawatqan Uyghur ziyaliysi azadjan bughra ependining bu kitab heqqidiki pikir qarashlirini alduq. Azadjan bughra ependi bu kitab heqqidiki pikir qarashlirini ipadilep mundaq dédi: Uyghur tilidin asas dégen kitabning neshr qilinishi bashqa milletlerning Uyghur tilini öginish saheside bu neshriyat tünji bolup neshr qilin'ghan kitab bolghanliqi üchün ehmiyetke ige bir kitab dep oylaymen. Méning hés qilishimche, yéqindin buyan bolupmu 5 ‏- iyul ürümchi weqesi yüz bergendin buyan Uyghurlargha we Uyghur tiligha qiziwatqan türklerning sani xili köp sanni teshkil qilidu. Türkiyidiki bir qanche uniwéristétlarda Uyghur tili derslik bölümi tesis qilindi. Uyghurlar heqqide mexsus tetqiqatlar élip bérilmaqta. Mushundaq bir peyitte, Uyghur tilidin asas dégen kitabning neshr qilinishi, türkler üchün bolupmu, Uyghurlar we Uyghur tiligha qiziwatqan türkler üchün shundaqla türkiyide tughulup chong bolghan Uyghur perzentlirining Uyghur tilini rawan shekilde sözlisheleydighan, oquyalaydighan, chüshineleydighan, yazalaydighan sewiyige yétishide, bu kitabning intayin muhim paydisi bolidu dep oylaymen. Men bir Uyghur bolush süpitim bilen bu kitabni neshrge teyyarlighan we neshr qildurup tarqatqan kishilerge teshekkür éytimen.

Toluq bet