Атмиш йиллиқ тарих һәққидики обзорлар

Хитай коммунист партийиси дөләт қурғанлиқиниң 60 йиллиқини тәбриклигәндә, америкида хитай демократчилири хитай һөкүмитиниң 60 йилдин буянқи җинайәтлирини паш қилидиған рәсим көргәзмиси ачти. Хитайдики тонулған әрбабларму 60 йиллиқ тарихқа баһа берип чәтәлләрдә обзорлар елан қилди.
Мухбиримиз вәли
2009-10-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, хитай қурғучиси мавзедоңниң 1949‏ - йили 10‏ - айниң 1 - күнидики дөләт қуруш мурасимида 'җуңхуа хәлқ җумһурийити мәркизи һөкүмити бүгүн қурулди' дәп җакарлиған көрүнүш.
Сүрәт, хитай қурғучиси мавзедоңниң 1949‏ - йили 10‏ - айниң 1 - күнидики дөләт қуруш мурасимида 'җуңхуа хәлқ җумһурийити мәркизи һөкүмити бүгүн қурулди' дәп җакарлиған көрүнүш.
Youtube.com Дин елинди.

Бейҗиңда 60 йиллиқ чоң тәбрик давамлишиватқанда, хитайдики тонулған әрбаблар 60 йиллиқ тарихқа баһа берип чәтәлләрдә обзорлар елан қилди.

Мавзедоң қатарлиқ кишиләр әркинлик, демократийә дегән шоарға тайинип һакимийәтни тартивалған иди

Хоңкоңда чиқидиған 'алма гезити' ниң баян қилишичә, 1950‏ - йиллирида мавзедоңниң катипи болған, 59‏ - йили 'чоң сәкрәп илгириләш' дегән һәрикәткә қарши пикирдә болғанлиқи үчүн 'партийигә қарши гуруһқа четилди' дәп җазалинип чегра районға сәккиз йиллиқ паланған, қайтуруп келингәндин кейин тәшкилат министирлиқиниң муавин башлиқи болған, йеқинқи 30 йилдин буян дөләттә изчил һалда сиясий ислаһат елип беришни тәшәббус қилип келиватқан 92 яшлиқ ли рүй әпәнди атмиш йиллиқ тарих һәққидә елан қилған обзорида 'мавзедоң қатарлиқ кишиләр әркинлик, демократийә дегән шоарға тайинип һакимийәтни тартивалған иди, һакимийәтни қолға кәлтүрүвалғандин кейинла демократийини рәт қилип, хитай хәлқни чәксиз баласи апәткә муптила қилди, дәп көрсәтти вә әмди һазирқи рәһбәрләр бу дөләтниң мәнпәәтини көздә тутса, заманға лайиқ иш қилип демократик низам буйичә иш қилиши керәк, дәп тәшәббус қилди.

1949‏ - 9‏ - Айниң 29 ‏ - күни мәмликәтлик сиясий кеңәштә қобул қилинған 'бирләшмә хитабнамә' дә, дөләткә коммунист партийә рәһбәрлик қилиду, дегән мадда йоқ

Франсийә агентлиқиниң баян қилишичә, 1980‏ - йиллардики баш секретар җавзияңниң катипи, мушу атмиш йилда хәлқ мәнпәәти вә дөләтниң тәрәққияти үчүн көп һәссә қошқан, һазир чоң қуруқлуқта йүз бериватқан вәқәләргә қаттиқ әпсусланған бавтоң әпәнди ' мәмликәтлик сиясий мәслиһәт кеңишидә 1949‏ - 9‏ - айниң 29 ‏ - күни қобул қилинған 'бирләшмә хитабнамә' дә, дөләткә коммунист партийә рәһбәрлик қилиду, дегән мадда йоқ. Униңда һәтта пролетарият диктаториси, сотсиялизм, мавзидоң идийиси, дегән сөзму йоқ иди. Бу хитабнамини мавзедоң иҗра қилмиди. 'Бирләшмә хитабнамә' дә һөкүмәтни омум сайлам өткүзүп сайлаш, дегән мадда бар, буни дең шавпиң 'төттә чиң туруш дегәнни' оттуриға қоюш арқилиқ йоққа чиқарди. Һазирқи рәһбәрләр һәтта 89‏ - йилдики қанлиқ бастуруштин ибарәт бир тарихий мәсилисини һәл қилмай туруп, йәнә 60 йилни чоң тәбрикләп хаталиқларға һаяҗанлиниватиду' дәп көрсәтти.

60 Йиллиқ чоң тәбрикниң шәклидә ‏һечқандақ 'җуңгочә' нәрсә йоқ

Радиомизниң атмиш йиллиқ тарих дегән темидики зияритини қобул қилған 'хитай ишлири тор бети' ниң баш муһәррири ву фәнниң баян қилишичә, хитай рәһбәрлири өзиниң қиливатқанлиқини 'җуңгочә' дәйду, әмма бу қетим хитайда өткүзүлгән чоң паратта зәмбирәк, танка, башқурулидиған бомбиларнила көрсәткәнлики худди русийә қизил мәйданда өткүзгән паратқа охшапту. Паратта хотун - қизларни көрсәткәнлики шимали корийигә охшапту. Демәк, 60 йиллиқ чоң тәбрикниң шәклидә ‏һечқандақ 'җуңгочә' нәрсә йоқ. Мәзмуни җәһәттин ейтқанда, зор чиқим билән бундақ чоң һәшәмәт қилишниң хәлққә һечқандақ пайдиси йоқ, бундақ һәшәмәтчилик кимниң еһтияҗи? шуниси ениқки, бу пәқәт коммунист партийиниң еһтияҗи, учуқини ейтқанда, ху җинтавниң дөләт ичидики зиддийәтләрниң нишанини бураш еһтияҗи' дәп көрсәтти.

Бундақ чоң паратни гитлер дәсләптә таза тәрәққий қиливатқанда көрәңләп, кейин раванлиққа йүзләнгәндә җасарәтлиниш үчүн өткүзгән

89‏ - Йилидики тийәнәнмен ширлириниң аптори вей җиншең радиомиз арқилиқ елан қилған обзорида 'бундақ чоң паратни гитлер өткүзгән, у дәсләптә таза тәрәққий қиливатқанда көрәңләп өткүзгән, кейин раванлиққа йүзләнгәндә җасарәтлиниш үчүн өткүзгән. Хитай һакимийәт қурғанлиқиниң 60 йиллиқида өткүзүлгән бу чоң парат кейинкисигә охшайду. Бу хәлқтин қорқуп кетип қиливатқан һәрбий парат. Бу қетимқи чоң паратта 'яшисун мавзедоң идийиси' дәп шоар товлаш арқилиқ, һөкүмәт өзигә 'йүрәкни күчләндүрүш окули' селиватиду. Әмәлийәттә, оттуз нәччә йилдин буянқи иқтисадий тәрәққиятта, мавзедоңниң һечқандақ идийиви мүлки йоқ. Әмди хәлқ шу зулум дәвригә қайтишни ойламду? бу кимниң еһтияҗи? бу һазир заваллиққа йүзләнгән коммунист һакимийитиниң еһтияҗи. Хитай чоң парат өткүзүватқанда, мән америкида, хитайниң 60 йилдин буянқи җинайәтлирини паш қилидиған көчмә көргәзмә ачтим' дәп баян қилди.

Дөләт қурулғандин кейин намратлар түгәйду, дәп қарайттуқ, һазир 60 йил болғанда қарисақ дөләт бай, әмма хәлқ йәнила шундақ намрат

1949‏ - Йили дөләт қуруш мурасимида мухбирлиқ қилған, әйни вақиттики шинхуа агентлиқиниң муавин башлиқи ли пу ниң баян қилишичә, дөләт қурулғандики һәрбий парат чоң өткүзүлмигән, у чағда дөләт намрат иди, дөләт қурулғандин кейин намратлар түгәйду, дәп қарайттуқ. Һазир 60 йил болғанда қарисақ дөләт бай, әмма хәлқ йәнила шундақ намрат, бундақ намратларни көркәм шәһәрләрдә көргили болмайду, улар дәрдини ейтқили шәһәрләргә керәлмәйду, униң үстигә бу дөләттә һазир юқумлуқ кесәл тарқиливатиду, шундақ туруқлуқ йәнә шунчә көп иқтисад сәрп қилип, шунчә көп адәмни нәччә йил мәшиқ қилдуруп, бундақ чоң һәшәмәтчилик қилиш хәлққә үстиләп селиқ салғанлиқ.

60 Йиллиқ чоң тәбриктин бу дөләтниң баш көтүрүлүп чиққанлиқиниң бәлгисини көргили болмайду

Хоңкоңда чиқидиған дагоңбав гезитиниң баш муһәррири ло фу хитайда дөләт қурулғанлиқини көргән әрбаб, униң баян қилишичә, дөләт қурулғанда мән һаяҗанланған, әйни вақитта қурулған һөкүмәтни 'бирләшмә һөкүмәт' дәп елан қилған иди, кейин ундақ болмай чиқти. Бу қетим 60 йилни хатириләш наһайити чоң болди, әмма бәкла ғәлитә. Униңдин бу дөләтниң баш көтүрүлүп чиққанлиқиниң бәлгисини көргили болмайду. Иқтисадий җәһәттин көтүрүлгән болуши, сиясий җәһәттә демократийә вә қанун буйичә идарә қилинидиған болуши, бу икки җәһәттин тәң - баравәр тәрәққий қилған болуши, һеч болмиғанда сайлам өткүзүлидиған болуши керәк иди. Әмма буниңдин әсәр йоқ.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт