Хитай пакистандин пакистандики хитайға қарши TIP әзалирини тәлтүкүс йоқитишни тәләп қилған

Пакистанниң равалпинди шәһиридә чиқидиған Jang гезитиниң хәвәр қилишичә, хитай өткән җүмә күни пакистан һөкүмитидин, пакистанниң вазиристан вилайитидә йошурунуп йүргән уйғурларни тәлтөкүс йоқитишни тәләп қилған.
Мухбиримиз шөһрәт һошур
2009-05-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Бу сүрәт,  IntelCenter ширкити тәрипидин түркистан ислам партийисиниң 2008 - йил  23 - ийул байанат син - алғусидин елип тарқитилған.
Бу сүрәт, IntelCenter ширкити тәрипидин түркистан ислам партийисиниң 2008 - йил 23 - ийул байанат син - алғусидин елип тарқитилған.
AFP Photo

Бу тәләпни хитайниң пакистан баш әлчиси лу завхуй, пакистандики венгирийә әлчиханисида өткүзүлгән бир мурасимда, мухбирларниң соалиға җавабән ашкарилиған.

Баш әлчи лу мухбирларға қилған сөзидә, вазиристан вилайитидә  түркистан ислам партийисигә мәнсуп йүзләрчә кишиниң барлиқини, буларниң, хитайниң дөләт бихәтәрлики үчүн еғир тәһдит икәнликини, уларниң нөвәттә  хитайда паракәндичилик пәйда қилиш үчүн һәрикәт қиливатқанлиқини билдүргән. Лу  йәнә мәзкур кишиләрни" шинҗаң хәлқи үчүнму тәһдит, пакистанниң ғәрбий шималида хизмәт қиливатқан 600 нәпәр җуңголуқ инҗинирлар үчүнму тәһдит," дәп көрсәткән.

Вазиристан пакистанниң афғанистан билән чигридаш болған қәбилиләр райониға аит бир вилайәттур. Мәзкур вилайәтниң йәр көлими 11585 квадират километир , нопуси 400 миң әтрапида болуп, у йеқинқи 200йилдин бери көп қетимлиқ җәңләргә  сәһнә вә җәңчиләргә панагаһ болуп кәлгән.

Нөвәттә мәзкур вилайәттә растинла уйғур җәңчиләрниң бар - йоқлуқини битәрәп мәнбәләр оттуриға қойғини йоқ. Әмма пакистанниң һәр қайси вилайәтлиридә, оқуш, тиҗарәт вә панаһлиниш мәқситидә бир түркүм уйғурларниң яшаватқанлиқи, бу уйғурларниң  хитайни җиддий әндишигә селип туруватқанлиқи ахбарат вә җәмийәт хәвәрлиридин мәлум.

Пакистанда 8 йил илим тәһсил қилған, нөвәттә түркийидә яшаватқан һидайитуллаһ оғузхан әпәндиниң билдүрүшичә, пакистанда уйғурларниң мәвҗутлуқи йеңи бир әһвал әмәс; бир түркүм яшларниң афғанистан вә  пакистан тағлирида мәвҗут болуп туруши, хитайниң аталмиш  3 хил күчләргә қарши зәрбә бериш һәрикитиниң вә шаңхәй һәмкарлиқидики дөләтләрниң уйғурларға тутқан наһәқ муамилисиниң нәтиҗиси.

Ғәйрий рәсмий хәвәрләрдә баян қилинишичә, хитай бир қанчә йилниң алдида, пакистанға 170 кишилик  қара тизимлик бәргән вә бу тизимликтикиләрниң хитайға қайтурулишини тәләп қилған.

Һазирға қәдәр пакистан һөкүмити исмайил сәмәд қатарлиқ 20 дин артуқ уйғурни хитайға қайтуруп бәргән иди. Хитайниң бу қетимқи тәлипи, қайтуруп әкитиш әмәс, бәлки тәлтөкүс йоқитиш болған. Нөвәттә пакистанда икәнлики тәхмин қилиниватқан түркистан ислам партийиси өткән айда баянат елан қилип,  қайси бир дөләт өз әзалирини қолға елип хитайға қайтурмақчи болса, әмәлий һәрикәт билән җаваб қайтуридиғанлиқини билдүргән иди.

Бәзи уйғур көзәткүчиләр, хитайниң мәзкур тәлипиниң орунлиниш еһтималлиқини мумкинсиз дәп қаримақта. Чүнки пакистанниң қәбилиләр райони мәркизи һөкүмәткә беқинмай келиватқан һәм көп мәсилиләрдә мустәқил қарар бериш һоқуқи болған бир райондур. 


Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт