Tibet herikitining bayanatchisi xitay tibet söhbiti heqqide toxtaldi(2)

2006-07-07
Élxet
Pikir
Share
Print

Tibet aptonom rayonluq hökümitining re'isi champa pontsok, 7‏- ayning 4‏- küni, tibetlikler chingxey-tibet tömür yolining ichilishigha naraziliq bildüriwatqan bir peyitte bergen bayanatida, dalay wekilliri bilen béyjing hökümiti otturisida élip bérilghan söhbetlerde héchqandaq ilgirilesh bolmighanliqini tekitlep, dalay lama yenila xitayning pütünliki we bixeterliki üchün tehdit dep, körsetti. Wehalenki dalay lamaning sürgündiki hökümitining bayanatchisi truptén sampal ikki terep otturisidiki söhbetlerning netijilik bolghanliqini hemde xitay hökümitining pozitisiyside zor özgirish meydan'gha kelgenliki bildürgen.

Tibetning béyjingperes rehbirining yuqiridiki bayanati némini ipadileydu? bu munasiwet bilen, muxbirimiz qanat xelq'ara tibet herikitining bayanatchisi két sandarz bilen söhbet ötküzdi.

Hörmetlik két sandarz xanim, özingizmu éytqandek, xitay rehberliri dalay lama wekilliri bilen béyjing hökümiti otturisida élip bérilghan söhbetler heqqide hazirghiche ijabiy bir bayanat bermigen. Lékin dalay lamaning wekilliri ikki terep otturisida élip bériliwatqan söhbetlerde ilgirilesh bolghanliqini tekitlep kelmekte. Bu weziyet qachan'ghiche bundaq dawamlishidu?

Két sandarz xanim: gerche xitay rehberliri dalay lama bilen béyjing hökümiti otturisda élip bériliwatqan söhbet heqqide hazirghiche ijabiy bir néme démigen bolsimu, emma bu söhbetning dawamlishishini telep qilmaqta. Eger xitay dölet re'isi xu jintaw ikki terep otturisidiki söhbetni xalimisa, bu söhbet derhal toxtaydu. Démek xitay hökümitining meqsidi dalay lama wekilliri bilen bolghan söhbetni dawamlashturushtin ibaret. Elwette bu söhbetning bir netijisi bolushi kérek. Nurghun tibetlikler hélimu bu söhbetlerning netije béridighanliqigha ishinidu.

Démek, xitay hökümiti ikki terep otturisida élip bérilghan söhbetlerde héchqandaq ilgirilesh yoq désimu, tibet terep xitay bilen di'alog siyasitini dawamlashturiwiremdu?

Két sandarz xanim: shundaq. Eger biz tibet aptonom rayonining re'isi jampa ponsokning sözini anglisaq. U bu söhbetlerde héchqandaq ilgirilesh bolmidi dewatidu hemde bezi tibetliklermu béyjing hökümiti bilen élip bérilghan söhbetlerning netijilik bolmighanliqidin shikayetchi. Emma xitay hökümiti bilen élip bériliwatqan söhbetlerge qatnishiwatqan dalay lama wekilliri bu sühbetlerning dawamlishishi kéreklikini tekitlimekte. Nurghunlighan tibetler, bu söhbetlerni, xitay hökümitige tibet xelqining shikayetlirini we teleplirini yetküzüsh üchün muhim bir wasite dep qaraydu hemde bu yolning taqilip qalmasliqi kéreklikini bildürmekte.

Sandarz xanim, tibet aptonom rayonluq hökümitining re'isi champa pontsok dalay lama weklliri bilen béyjing hökümiti otturisida élip bérilghan söhbetlerge qatnishamdu?

Két sandarz xanim: yaq, pontsok béyjing hökümiti bilen dalay lama wekilliri otturisida élip bérilghan söhbetlerge qatnashmaydu. Söhbetler dalay lama wekilliri bilen xitay birlik sep bashqarmisi teripidin élip bériliwatidu. Pontsok tibet aptonom rayonining re'isi. Emma tibettiki asasliq hoquqmu uning qolida emes. Asasliq hoquq xitay kommonistik partiyisining tibettiki sékritari jang chinglining qolida.

Yoqiridimu dep öttuq. Tibetlikler arisida dalay lama ning xitaygha qaratqan siyasitige qarshi chiqiwatqanlarmu az emes. Siz che, dalay lamaning bu siyasitige qarshi naraziliq bildürüwatqanlarning, dalay lamani bu siyasitini özgertishke mejbur qilidighan bir küchke érishishi mumkinmu?

Két sandarz xanim: biz dawamliq tibet herikiti ichidiki bezi guruppilarning bolupmu, tibetning xitaydin musteqilliqini telep qilidighan bezi guruppilarning, xitay hökümiti bilen élip bériliwatqan söhbetlerning netije bermigenlikidin ümidsizlinip, dalay lamaning xitaygha qaratqan siyasitige naraziliq bildürüwatqanliqini anglawatimiz. Gerche, bezi tibet guruppilirining bolupmu, tibet yashliri dalay lama ning ottura yol dep atalghan xitaygha qaratqan siyasitige qarshi chiqiwatqan bolsimu, emma ularning hemmsi dalay lamagha boysunidu. Dalay lamagha ishinidu. Axirqi qararni dalay lama bérishi kéreklikige ishinidu. Chünki dalay lama tibet ichidiki hemde tibet sirtidiki tibetliklerni birleshtürüp turghan birdin ‏- bir diniy we siyasiy rehber.

Su'al : eger dalay lama wekilliri bilen xitay hökümiti otturisida élip bérilghan söhbetlerdin bir netije chiqmisichu, u chaghda dalay lamaning xitaygha qaratqan siyasitige bolghan naraziliq téximu kücheymemdu?

Két sandarz xanim: shundaq. Miningchimu eger söhbetler netijilik bolmisa, dalay lamaning xitaygha qaratqan siyasitige bolghan naraziliqning küchiyish xewpi bar. Xitay hökümiti bilen söhbet élip bériwatqan dalay lamaning wekilliri bu xewpni hemmidin köprek siziwatidu.

Köp rehmet sizge, két sandarz xanim.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet