Xitay xelq turmushigha a'it türlerge mebleghni az ajritishta dunya buyiche birinchi

2007-12-17
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayda chiqidighan "junggo iqtisad géziti" ning 2007 ‏- yil 12 ‏- ayning 14 ‏- künidiki sanida, xitayda xelq turmushigha a'it türlerge ajritilghan mebleghning azliqi dunya buyiche birinchi orunda turudighanliqigha da'ir sanliq uchurlar ashkarilandi. Bash orgini amérikining nyuyork shehiridiki 'kishilik hoquq küzütüsh teshkilatining "küzütüsh zhurnili'ning 12 ‏- ayning 17 ‏- künidiki sanida bolsa, néme üchün yéqinqi on yildin buyan xitayda déhqanlarning yerge bolghan igilik hoquqi jehette 'inqilab' partlighanliqining sewebliri mulahize qilindi.

Xitayning xelq turmushigha ajratqan meblighi xelq igiliki omum mehsulat qimmitining %25 ni, amérikining bolsa %75ni teshkil qilidu

Xitayda chiqidighan "junggo iqtisad géziti"de merkizi partiye mektipi tetqiqat ishxanisining mu'awin bashliqi jutyenyong élan qilghan sanliq melumatlargha asasen, 2004 ‏- yilidin kéyinki ikki yilda, xitay maliyisidin döletning memuriy xirajiti üchün qilin'ghan chiqim xelq igiliki omum mehsulat qimmitining %37.5 Ni teshkil qilghanliqi, amérikining bolsa %12.5 Ni teshkil qilghanliqi, démek xitayda döletning memuriy chiqimi amérikidin 3 hesse köp bolghanliqi؛ xitayda döletning iqtisadiy qurulushqa ajratqan meblighi xelq igiliki omum mehsulat qimmitining %11.6 Ni teshkil qilghanliqi, amérikining bolsa %5 ni teshkil qilghanliqi, bu jehettimu xitayning serpiyati amérikidin 2 hesse köp bolghanliqi؛ jama'et parawanliqi jehettiki türlerge ajritilghan meblegh jehette xitayning serpiyati xelq igiliki omum mehsulat qimmitining %25 ni teshkil qilghanliqi, amérikining bolsa %75 ni teshkil qilghanliqi sélishturup bayan qilindi.

Xitayda hökümetning memuriy organlirining tennerxi heddidin tashqiri yuqiri

"Junggo iqtisad géziti" ning yazghuchisi jushuguning tehlil qilishiche, xitayda hökümetning memuriy organliri 'ösmidek ishship' ketken, uning tennerxi heddidin tashqiri yuqiri.

Xitayda döletning iqtisadiy qurulushi üchün ajratqan mebleghmu amérikigha qarighanda hessilep köp. Emma jama'et parawanliq ishlirigha ajritilghan mebleghning nisbiti amérikigha sélishturghanda intayin töwen, hetta afriqidiki eng namrat döletlerde jama'et parawanliqigha ajritilidighan nésbettinmu töwen.

Déhqanning namratlashqanliqidin paydilinip yer- zémin we turalghu sodisini ilgiri süriwatidu

Jushuguning bayan qilishiche, xelq igiliki omum mehsulat qimmitini xelq yaratqan. Xelq mektepte oqumaqchi bolsa oquyalishi, késel bolsa dawalinalishi, zaman'gha layiq öylerde olturup yashiyalishi kérek. Bu hökümet xelq turmushi üchün meblegh salidighan asasiy nuqtilar. Emma xitayda xelq igiliki omum mehsulat qimmitidin jama'et parawanliq ishlirigha, yeni xelq turmushigha a'it türlerge ajritilghan mebleghning azliqi dunya buyiche birinchi.

Mesile xitay rehberliri buni chüshenmigenliktin emes, belki ularning xelq turmushigha qarighanda siyasiy netije yaritishni aldinqi orun'gha qoyghanliqidin bolghan. Ular adette ma'arip üchün yuqiri nisbette pul yighish arqiliq ichki éhtiyajini qozghitiwatidu. Dawalinish bazirini hökümetning séliqini yenggillitish charisi qiliwaldi. Déhqanning namratlashqanliqidin paydilinip yer-zimin we turalghu sodisini ilgiri süriwatidu.

Xelq turmushi üchün pul yoq, emma heshemetlik aptomobillarni sétiwélish üchün pul bar

Merkizi partiye mektipi tetqiqat ishxanisining mu'awin bashliqi jutyenyongning bayan qilishiche, bezi rayonlarda sheher, nahiyilerde maliyisi jama'et parawanliq ishliri (xelq turmushi) üchün ajritidighan pul yoq, emma ishxana binalirini yéngilaydighan, heshemetlik aptomobillarni sétiwalidighan, emeldarlar chet'ellerge bérip sayahet qilidighan, chong meydan, tyatérxanilarni salidighan pul bar.

Belki bundaq ishlargha pulni ayimay xejleydu. Gerche maliye chiqimini xelq qurultayliri testiqlaydighan belgilime bolsimu, emma kommunist partiye rehberlirining hoquqi heddidin tashqiri alahide, ular hergiz xelqning iradisini inkas qilmaydu.

Déhqanlar herikiti kommunistlarning barghanséri béyip, déhqanlarning barghanséri namratlashqanliqidin kélip chiqqan

"Küzütüsh zhurnili'da sanida bayan qilinishiche, xitayda 2 ‏- ayning 4 ‏- küni gu'angdungning chawju shehiride؛ 3 ‏- ayning 7 ‏- küni xubéyning suyju shehiride؛ 4 ‏- ayning 13 ‏- küni sichu'enning wénjang shehiride؛ 5 ‏- ayning 8 ‏- küni gu'angdungning sentu shehiride؛ 6 ‏- ayning 22 ‏- küni lyawning ölkisidiki bir nechche sheherde؛ 9 ‏- ayning 21 ‏- küni yene gu'angdongda؛ 10 ayning 27 ‏- küni yünnende... Hökümetning mejburiy yer igellishige qarshi keng kölemlik qarshiliq heriket partlidi. Bu jeryanda hökümet 'qanunsiz heriket' dep turghuzulghan délo sani 22 ming 395.

Téximu alahide bolghini shuki, 12 ‏- ayning 12 ‏- küni xéylungjyangda 40 ming déhqan؛ 16 ‏- küni shenshi ölkiside 70 ming déhqan qozghilip, tartiwélin'ghan yerlerni qayturup élip déhqanlargha qaytidin teqsim qilip béridighanliqini jakarlidi.

Uningda bayan qilinishiche, xitayda bundaq keng kölemlik déhqanlar herikitining partlishigha déhqanlarning shexsiy yerliri 'kolléktiplishish' dep tartiwalghanliqi, 'kolléktipning' déyilgen yerler 'döletning' dégen nam bilen ötküzüwélin'ghanliqi, 'döletning' déyilgen yerler yene 'memuriy rayonlargha ayrish' dégen nam bilen kommunist baylirining éhate tamliri ichige éliwélin'ghanliqi, bu jeryanda déhqanlar namratliship, kün ötküzüshke amalsiz qalghanliqi sewebchi bolghan. Yeni déhqanlar herikiti kommunistlarning barghansiri béyip, déhqanlarning barghansiri namratlashqanliqidin kélip chiqqan. (Weli)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet