Тәйвәндә «сепилсиз түрмә - шәрқий түркистанда бастуруш тохтимиди» намлиқ паалийәт өткүзүлди

Мухбиримиз меһрибан
2020-07-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Тәйбей шәһиридики парламент бинасида өткүзүлгән «сепилсиз түрмә-шәрқий түркистанда бастуруш тохтимиди» темида мухбирларға баянат бериш йиғинидин көрүнүш. 2020-Йили 3-июл, тәйвән.
Тәйбей шәһиридики парламент бинасида өткүзүлгән «сепилсиз түрмә-шәрқий түркистанда бастуруш тохтимиди» темида мухбирларға баянат бериш йиғинидин көрүнүш. 2020-Йили 3-июл, тәйвән.
He Chaodong teminligen

Тәйвән шәрқий түркистан җәмийити 2019-йил 9-айда тәйвәндики бир қисим сиясий паалийәтчилири тәрипидин қурулған аммиви җәмийәт болуп, мәзкур җәмийәт қурулғандин буян «сепилсиз түрмә - шәрқий түркистан» темисида бирқанчә қетимлиқ уйғурларни қоллаш паалийәтлири өткүзгән иди.

Тәйвән шәрқий түркистан җәмийитиниң башлиқи адвокат хе чавдоң әпәнди 7-июл күни радийомиз зияритини қобул қилип, 3- вә 5-июл күнлири тәйвәнниң тәйбей шәһиридә өткүзүлгән «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң 11 йиллиқини хатириләш паалийәтлири һәққидә мәлумат бәрди.

Хе чавдоң әпәндиниң билдүрүшичә, униң риясәтчиликидә 3-июл күни тәйбей шәһиридики парламент бинасида «сепилсиз түрмә-шәрқий түркистанда бастуруш тохтимиди» дегән темида мухбирларға баянат бериш йиғини өткүзүлгән. Бу йиғинда «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң 11 йиллиқи хатирилинип, уйғурларни қоллаш тоғрилиқ тәклип-пикирләр оттуриға қоюлған.

3-Июл күни өткүзүлгән мухбирларға баянат бериш йиғини һәққидики син филимидин мәлум болушичә, йиғинда тәйвән қанун комитетидин чен бовей әпәнди, тәйбей шәһәрлик парламент әзалиридин лин йоңзе әпәнди вә хуаң йүфин ханимлар «5июл үрүмчи вәқәси» һәмдә хитай һөкүмитиниң шәрқий түркистандики уйғур сиясити һәққидә доклат бәргән.

Хе чавдоң әпәндиниң илгири сүрүшичә, 3-июл өткүзүлгән мухбирларға баянат бериш йиғинида тәйвән билән уйғурлар земини болған шәрқий түркистанниң манҗу сулалиси дәвридә охшаш вақитта истила қилинғанлиқидәк тарихий вәзийитиниң аңлитилған. Униң билдүрүшичә, бу йиғинда йәнә хитай һөкүмитиниң «5-июл үрүмчи вәқәси» дин кейинки 11 йилдин буян уйғурларға қаратқан сиясий вә диний бастурушиниң барғанчә күчәйгәнлики, болупму 2017-йилидин буян 2 милйондин артуқ уйғур қатарлиқ йәрлик хәлқләрниң лагерларға қамалғанлиқи, 90-йиллардин кейин шәрқий түркистанда «пиланлиқ туғут сиясити» ниң интайин рәһимсизлик билән йүргүзүлүп, уйғурлар нопусиниң җиддий рәвиштә азийип барғанлиқи қатарлиқ темиларда доклат берилгән. Мухбирларға баянат бериш йиғиниға тәйвәндики йәрлик таратқулардин башқа йәнә америка, японийә қатарлиқ дөләтләрдики хитай тиллиқ мустәқил таратқуларниң мухбирлири тәклип қилинған. Йиғин ахирида мухбирларниң нөвәттики уйғур вәзийити вә тәйвәндә уйғурларни қоллаш һәрикити һәққидә соралған соалларға җаваб берилгән.

Хе чавдоң әпәнди йәнә 5-июл күни тәйвән шәрқий түркистан җәмийитиниң уюштурушида җәмийәтниң тәйбей шәһиридики паалийәт мәркизидә өткүзүлгән «сепилсиз түрмә-шәрқий түркистанда бастуруш тохтимиди» намлиқ паалийәт һәққидиму мәлумат бәрди. Бу паалийәттә «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң 11 йиллиқини хатириләш мунасивити билән илмий муһакимә өткүзүлгән.

Хе чавдоң әпәндиниң билдүрүшичә, 5-июл күни кәчтики илмий муһакимә сөһбитигә мәзкур җәмийәтниң әзаси, хитай ишлири тәтқиқатчиси профессор шав йүхе әпәнди риясәтчилик қилған. Тәйвәндә тонулған хитай ишлири тәтқиқатчилиридин ву руйрен әпәнди вә язғучи хо чеңхуй әпәндиләр тәклип қилинип, доклат беришкә орунлаштурулған.

Хе чавдуң әпәнди тәминлигән син филимидин мәлум болушичә, илмий муһакимә сөһбитидә «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң омумий әһвали вә 2009-йилдин буянқи хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан сияситиниң радикаллишиши һәққидә мәхсус доклат берилгән.

Хе чавдоң әпәндиниң билдүрүшичә, йиғинда йәнә 1990-йилдики «барин инқилаби» вә 1997-йилидики «5-феврал ғулҗа вәқәси» һәққидиму тонуштуруш вә муназирә елип берилған.

Хе чавдоң әпәндиниң билдүрүшичә, тәйвән шәрқий түркистан җәмийитиниң уйғурлар һәққидә бундақ паалийәтләрни уюштуруштики мәқсити тәйвәндики тәйвән мустәқиллиқини қоллаватқан яшларға уйғурлар учраватқан зулумларни билиш вә тонуп йетиш пурсити яритип бериш үчүн икән. Шуниң билән бир вақитта, техиму муһими тәйвән һөкүмитидики сиясий әрбабларниң уйғур мәсилисигә болған диққитини қозғаш, тәйвән һөкүмитиниң хитай чоң қуруқлуқи билән болған мунасивәтлиридә уйғур мәсилисини күнтәртипкә әкелишни қолға кәлтүрүш үчүн икән.

Мәлум болушичә, бу «5-июл үрүмчи вәқәси» ниң 11 йилдин буян тәйвәндә тунҗи қетим хатирилиниши шундақла тунҗи қетим чәтәлләрдики уйғур болмиған тәшкилатлар тәрипидин хатирилиниши икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт