Teywende Uyghurlar we xitayning Uyghur siyasiti anglitildi

Muxbirimiz méhriban
2019-10-22
Élxet
Pikir
Share
Print
"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning orunlashturushidiki "Sépilsiz türme: Uyghurlarning bügüni" namliq körgezmidin körünüsh.
"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning orunlashturushidiki "Sépilsiz türme: Uyghurlarning bügüni" namliq körgezmidin körünüsh.
Social Media

Ötken hepte "Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning 18-öktebirdin 18-noyabirghiche teybéy shehiride bir ayliq "Sépilsiz türme: Uyghurlarning bügüni" namliq bir ayliq körgezme orunlashturulghanliqi heqqide radiyomizda xewer bérilgen idi. Melum bolushiche 20-öktebirdin bashlap mezkur teshkilat we "Tibet dostlar teshkilati", "Tibet parawanliq teshkilati" qatarliqlarning hemkarliqida yene Uyghurlar we xitayning Uyghur siyasiti heqqide birqanche basquchluq doklat bérish pa'aliyetlirimu orunlashturulghan.

"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning ijra'iye hey'iti bolghan ju méyli xanim öz nöwitide yene teywendiki "Tibet dostlar teshkilati" ningmu rehberliridin biri.

U radiyomiz ziyaritini qobul qilip, "Sépilsiz türme: Uyghurlarning bügüni" namliq bir ayliq körgezme pa'aliyiti jeryanida yene Uyghur pa'aliyetchiliri we weziyet analizchiliri teklip qilinip, mexsus Uyghurlar weziyiti we xitayning aptonomiye siyasiti we bir dölet ikki xil tüzüm siyasiti téma qilin'ghan birqanche qétimliq doklat bérish pa'aliyiti orunlashturulghanliqini bildürdi.

"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning re'isi adwokat xé chawdong ependining bildürüshiche, 20-öktebir bashlan'ghan bir heptilik doklat bérish pa'aliyitide "Amérika Uyghur birleshmisi" ning re'isi ilshat hesen ependi, yaponiye Uyghur jem'iyitining re'isi, ilham mexmut ependi qatarliq Uyghur pa'aliyetchiliri teklip qilin'ghan bolup, ular 20-öktebir, 22-öktebir, 23-öktebir we 26-öktebir künliri mexsus Uyghurlar heqqide doklat bérishke orunlashturulghan.

Amérika Uyghur birleshmisining re'isi ilshat hesen ependimu radiyomiz ziyaritini qobul qilip, bu bir heptilik doklat bérish pa'aliyitidiki özining doklat témiliri heqqide toxtaldi.

Uning bildürüshiche 20-öktebirdiki "Xitayda bir dölet ikki xil tüzüm we aptonomiyedin ümid barmu?" témisidiki muhakime yighinida, Uyghur weziyiti xongkongdiki namayish we teywenning teqdiri qatarliqlar munazire témisi bolghan. Ilshat ependi 20-öktebir "Uyghurlarning hazirqi ehwali we Uyghur xitay munasiwitining bügün'ge kélishi" témisida, 22-öktebir küni "Uyghurlardiki islam étiqadi we xitayning térrorizimni bahane qilip Uyghurlarni yoqitiwatqanliqi" témisida, 23-öktebir "Uyghurning bügünki weziyiti we qandaq bolup bu ehwalda qaldi?" qatarliq témilarda doklat bérishke orunlashturulghan.

Ilshat hesen ependi özining 20-öktebir we 22-öktebir künliri bérilgen doklati heqqide toxtilip, bu künlerdiki doklatining yighin meydanidiki asasiy munazire témisigha aylan'ghanliqi we yighin'gha qatnashqan teywenlik yashlarning Uyghurlar weziyiti, xitayning Uyghur rayonidiki atalmish aptonomiye tüzümi we bir dölet ikki xil tüzüm wede qilin'ghan xongkongning naraziliq namayishi dawamlishiwatqan bügünki weziyitining asasiy munazire témisi qilinip, bu mesililer heqqide özidin köpligen so'allar soralghanliqini bildürdi.

"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning re'isi adwokat xé chawdong ependi 22-öktebir künidiki doklat bérish pa'aliyiti heqqide toxtilip, ilshat hesen ependining "Uyghurlardiki islam étiqadi we xitayning térrorizmni bahane qilip Uyghurlarni yoqitiwatqanliqi" témisida bérilgen doklatining yighin'gha qatnashqan teywenlik yashlarning qiziqishini qozghighanliqini bildürdi

U mundaq dédi: "Bügünki doklatqa qatnashqanlar xéli köp boldi dep qaraymen, yighin zalimizda asasen orun qalmidi. Nurghunlighan yashlar kélip yighin'gha qatnashti. Ular öz tesiratini bayan qilip, köp hasilatqa érishkenlikini bildürüshti. Ular bayanida teywende Uyghurlar heqqide xewerler bériliwatqan bolsimu, emma teywende Uyghurlarni bilidighan we Uyghur weziyitige köngül bölidighanlarning köp emeslikini bildürdi. Ular, ilshat ependining doklatidin ular Uyghurlarning hazirqi ehwali heqqide yéngi tonushqa ige bolghanliqini bildürüshti. Ilshat ependimu öz bayanida xitay hökümitining Uyghurlarni basturushi we qirghin qilishining Uyghurlarning islam étiqadi sewebidin emes belki Uyghur bolghanliqidin ikenlikini bildürdi. Mana bu xitay hökümitining Uyghurlargha élip bériwatqanlarni medeniyet yoq utush herikiti déyishke bolidu. So'allarmu mushu nuqtida köp soraldi."

"Teywen sherqiy türkistan jem'iyiti" ning ijra'iye hey'iti bolghan ju méyli xanimmu ikki qétimliq doklatta "Uyghurlar weziyiti we xitayning aptonomiye siyasiti" ning aldamchiliq ikenliki ispatliq otturigha qoyulghanliqini bildürdi. )Awaz(

U mundaq dédi: "Men bügün nahayiti ehmiyetlik bir pa'aliyet boldi dep qaraymen. Chünki teywenlikler Uyghurlar weziyitige nahayiti köngül bölidu. Chünki biz 'sépilsiz türme: bügünki Uyghur weziyiti' namliq körgezme pa'aliyitini bashlighandin buyan nurghun kishiler kélip körgezmini kördi, qisqighine nechche kün ichidila pa'aliyetni qollap i'ane qilghanlarmu intayin köp boldi. Yighin'gha qatnashqan teywenlik yashlarmu intayin köp boldi. Yighin'gha qatnashqan teywenlik yashlar bügün ilshat ependining doklatidin xitay hökümitining Uyghurlarni basturushigha Uyghurlarning islam dinigha étiqad qilghanliqila emes belki Uyghurlarning xitaylargha oxshimighanliqi, ularning Uyghur bolghanliqi seweb bolghanliqi, Uyghurlargha wede qilin'ghan atalmish aptonomiye siyasitining aldamchiliq ikenliki we Uyghurlarning qirghinchiliqqa uchrawatqan bügünki weziyiti heqqide téximu köp melumatlargha érishti. Chünki xitay hökümiti öz xelqige erkinlik bermigen ehwalda qandaqmu bashqa milletlerge barawerlik bersun?Uyghurlarning bügünki weziyiti shuni ispatlap berdi dések bolidu."

Ju méyli xanim yene özige oxshash köpligen teywenliklerning xitay kompartiyesining atalmish "Bir dölet ikki xil tüzüm" namliq aldamchiliq siyasitige ishenmeydighanliqini tekitlidi.

U mundaq dédi: "Méning qarishimche emeliyette xongkongda dawamlishiwatqan naraziliq namayishi xelq'aragha xitay hökümitining 'bir dölet ikki xil tüzüm' siyasitining aldamchiliq ikenlikini tonutti déyishke bolmaydu. Méningche manga oxshash nurghunlighan teywenlikler atalmish 'bir dölet ikki xil tüzüm', ni qobul qilmidi, hem bundin kéyinmu qobul qilmaydu. Chünki teywende gomindang hökümranliqi dewridila gomindang hökümiti xitay kompartiyesini chong quruqluqtin qoghlap chiqirishni nishan qilghan, jiyang jin'go dewridila teywende xitay kompartiyesining mahiyiti heqqidiki tonush éniq idi. Kompartiyening bu xil aldamchiliq siyasiti teywenlikler üchün asasiy munazire témisi emes."

Toluq bet