Уйғур дияридики мәктәпләрдә дәрс башланғанлиқи һәққидики хәвәрләр әндишә қозғимақта

Мухбиримиз меһрибан
2020-03-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай дохтур вә сақчиларниң аилиләргә берип вирус юқумини тәкшүрүватқан көрүнүш. 2020-19-Феврал, алтай.
Хитай дохтур вә сақчиларниң аилиләргә берип вирус юқумини тәкшүрүватқан көрүнүш. 2020-19-Феврал, алтай.
AFP

23-Март күни хитайниң шинхуа агентлиқи, «шинҗаң гезити» қатарлиқ һөкүмәт таратқулирида 23-марттин башлап уйғур аптоном районидики оттура-башланғуч мәктәпләрдә нормал оқуш башланғанлиқи хәвәр қилинди.

«Шинҗаң гезити» ниң хәвәр қилишичә, 23-март күни райондики 5004 башланғуч, толуқсиз, толуқ оттура вә кәспий техника мәктипиниң 4 милйон 360 миң 790 нәпәр оқуғучиси мәктәплиригә қайтип дәрс башлиған. Хитайниң шинхуа агентлиқиниң хәвиридә йәнә мәктәпләрдә юқумлиништин сақлиниш тәдбирлири елинғанлиқи тәкитләнгән.

Радийомиз үрүмчи, атуш, ғулҗа қатарлиқ җайлардики мәктәпләр вә ата-аниларға телефон қилип бу һәқтә ениқлаш елип барди. Гәрчә уйғур дияридики мәктәпләрдә вирустин юқумлинишниң бәзи тәдбирлири елинған болсиму, әмма мәктәптики оқутқучилар вә ата-аниларда корона вирусидин юқумлиниш әндишисиниң йәнила мәвҗутлуқи мәлум болди.

Үрүмчи «шинҗаң толуқ оттура мәктипи», йәни илгирики 14-оттура мәктәптин телефонни алған бир хитай хадим 23-март дүшәнбә күни мәзкур мәктәптә вә үрүмчидики барлиқ оттура-башланғуч мәктәпләрдә нормал оқуш башланғанлиқини билдүрди.

Мәзкур мәктәптин зияритимизни қобул қилған йәнә бир уйғур оқутқучиниң билдүрүшичә, дүшәнбә күни мәктәптә нормал дәрс башланған. Илгирики корона вирусидин карантин қилинған мәзгилдә йолға қоюлған оқутқучилар тор арқилиқ дәрс өтүш вә оқуғучилар өйлиридә тор арқилиқ дәрс аңлаш тәдбирлири пүтүнләй әмәлдин қалдурулған. Шуңа мәктәптә йәнила карантин астида туруватқан айрим оқуғучиларға тор арқилиқ дәрс өтүп бериш мумкинчилики йоқ икән.

Биз бу оқутқучидин мәктәпниң корона вирусидин юқумлиништин сақлиниш тәдбирлирини қандақ йолға қойғанлиқини сориғинимизда у бу мәсилигә еһтият билән җаваб бәрди.

У мәктәп ичидә оқутқучи-оқуғучилар бирдәк маска тақайдиғанлиқини, чүштә оқуғучилар өйгә қайтурулмай мәктәп ашханисида опчә тамақ йейишкә орунлаштурулғанлиқини билдүрди. Әмма у йәнә мәктәп аптобуси болмиғачқа кәчтә оқуғучиларниң аммиви қатнаш васитилири арқилиқ өйлиригә қайтидиғанлиқини баян қилди.

Биз униңдин вирустин юқумлиниш йәнила бир тәһдит һесаблиниватқан һазирқидәк мәзгилдә мәктәптә йолға қоюлған бихәтәрлик тәдбирлириниң үнүминиң зади қандақ болуватқанлиқини соридуқ. У ата-аниларниң хатирҗәм болушини тәкитләп, мәктәптә уйғур дияриниң җәнубидин вә биңтуәндин келип ятақта йетип оқуйдиған оқуғучиларниңму барлиқини билдүрди. У йәнә ата-аниларниң һазир йолға қоюлған бихәтәрлик тәдбирлиридин хатирҗәм болуш керәкликини тәкитләп, үрүмчидә 20 күндин буян нормал хизмәтниң давамлишиватқанлиқи, һәтта той мурасимлирини өз ичигә алған аммиви паалийәтләрниңму өткүзүлүватқанлиқини билдүрди.

Уйғур дияридики ата-анилар мәктәпләрниң оқуш башлинишиға қарита қандақ инкаста болуватиду? биз бу һәқтики инкасларни билип беқиш үчүн уйғур дияриға телефон қилдуқ. Ғулҗадин телефонимизни алған бир уйғур «хата урулған телефон» дәпла телефонни қоювәтти.

Әмма атуштин радийомиз зияритини қобул қилған бир уйғур соалимизға еһтият билән җаваб бәрди.

У балиси оқуйдиған мәктәптә синипларни дезинфексийә қилиш, оқуғучилар синипта арилиқ сақлап олтуруш қатарлиқ тәдбирләрниң йолға қоюлғанлиқини билдүрди. У йәнә балисиға маска тақитип мәктәпкә әвәткәнликини билдүрди. Әмма биз униңдин балисиниң вирус юқумини юқтуруш хәвпигә қарита инкасини сориғинимизда, у соалимизға җаваб бәрмәйла телефонни қоювәтти.

Биз бу һәқтә йәнә ню-йорктики коломбийә университетиниң медитсина илми тәтқиқатчиси доктор мәмәт имин әпәнди билән дуня уйғур қурултийиниң хитай ишлири мудири илшат һәсән әпәндини зиярәт қилдуқ.

Доктор мәмәт имин әпәнди нөвәттә америка қатарлиқ ғәрб әллиридә вирустин сақлиниш үчүн мәктәпләрниң оқуғучиларни тордин дәрс аңлашқа орунлаштурғанлиқини билдүрди. У уйғур диярида вирустин юқумлиниш вәһимиси техи түгимигән мәзгилдә мәктәпләрдә нормал оқушни йолға қоюшиниң йәнә бир қетимлиқ юқумлиниш хәтири елип келидиғанлиқини илгири сүрди.

Илшат һәсән әпәнди мушундақ җиддий бир мәзгилдә уйғур аптоном районлуқ даириләрниң районда нормал оқуш вә хизмәтни әслигә кәлтүрүш қарарини елишиниң хитай һөкүмитиниң мәсулийәттин қечип, өз инавитини қайта вә хитай хәлқиниң ишәнчини қолға кәлтүрүштәк сиясий еһтияҗ үчүн елинған тәдбир икәнликини әскәртип өтти.

Елшат һәсән әпәнди йәнә уйғур дияридики оқутқучилар вә ата-аниларниң бу һәқтики инкаслири һәққидиму тохтилип өтти. У хитай һөкүмитиниң мустәбит сиясити сәвәбидин нөвәттә уйғурларла әмәс, һәтта пүткүл хитай пуқралиридиму һөкүмәтниң тәшвиқатиға қарши гәп қилиштин қорқуш вәһимисиниң омумлашқанлиқини тәкитләп өтти.

Униң қаришичә, оқутқучилар вә ата-аниларниң хитай һөкүмитиниң зораван сияситидин қорққанлиқи үчүн өз әндишисини ашкара ипадиләшкә җүрәт қилалмайдиғанлиқини көрситип өтти.

Илшат һәсән әпәнди зияритимиз ахирида йәнә хитай һөкүмитиниң юқириқи тәдбириниң әмәлийәттә районда вирус юқумниң техиму кәң тарқилишиға йол ачидиғанлиқи, һәтта техиму яман ақивәтләрни елип келиши мумкинликини тәкитлиди. Шундақла өзиниң уйғурларниң нөвәттики әһвали һәққидики әндишисиниму баян қилип өтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт