Xénen türme bashqurush idarisining xadimi: "Shinjangdin yötkep kélin'gen mehbuslar - térrorchilardur"

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-07-26
Élxet
Pikir
Share
Print
"Zimistan" torida élan qilin'ghan Uyghur rayonidin 2000 dek mehbusning xénen ölkisidiki ikki türmige yötkelgenliki heqqidiki xewer. 2019-Yili 26-iyul.
"Zimistan" torida élan qilin'ghan Uyghur rayonidin 2000 dek mehbusning xénen ölkisidiki ikki türmige yötkelgenliki heqqidiki xewer. 2019-Yili 26-iyul.
Photo: RFA

"Zimistan" tori xewer qilghan Uyghur rayonidin 2000 dek mehbusning xénen ölkisidiki ikki türmige yötkelgenliki heqqidiki uchur toghriliq yenimu ilgirilep élip barghan éniqlashlirimiz dawamida xénen ölkilik türme bashqurush idarisining xadimliridin biri bu idaride mexsus shinjangdin yötkep kélin'gen mehbuslarni bashqurush ishxanisi tesis qilin'ghanliqini ashkarilidi. Mezkur idaridiki yene bir xadim Uyghur rayondin yötkep kélin'gen mehbuslarning "Térrorchilar" ikenlikini ilgiri sürdi.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, Uyghur rayonidin xénen'ge yötkelgen mehbuslar heqqidiki éniqlashlirimiz dawamida téléfonimiz xénenning jawku türmisige baghlandi. Bu xadimmu oxshashla ehwaldin melumat bérelmeydighanliqini éytqandin kéyin, biz uningdin: "Bu türmide shinjangdin yötkelgen mehbuslar yoq déyelemsiz?" dep soriduq. U bu so'alghimu jawab bérelmigendin kéyin, biz uningdin ehwalni bilmeydighan yaki jawab bérelmeydighanliqini soriduq. U éniq halda bilmeydighan emes, belki jawab bérelmeydighanliqini bayan qildi. Téléfonimizni qobul qilghan ölkilik türme bashqurush idarisining bir xadimi ehwalni munasiwetlik bölümlerning bilidighanliqini éytti. Biz uningdin munasiwetlik bölümning qaysi bölüm ikenlikini sorighinimizda "Kespiy bölüm" dep jawab berdi. 
"Zimistan" tori Uyghur rayonidin xitay ölkilirige yötkelgen mehbuslar heqqidiki ilgiriki xewiride mehbuslar yötkilishtin burun bir türküm türme xadimlirining Uyghur rayonigha bérip mexsus tejribe ögen'genlikini bayan qilghan idi. Radiyomiz élip barghan ilgiriki éniqlashlardimu gensu qatarliq ölkilerde "Shinjangdin mehbus yötkesh xizmiti" namida mexsus bir xizmet tarmiqi shekillen'genliki melum bolghan idi. Shunga biz mezkur xadimidin bu idaride "Shinjangdin yötkelgen mehbuslarni bashqurush ishxanisi" namida bir ishxanining bar-yoqluqini soriduq. Mezkur xadim bu so'alimizgha "Bar" dep jawab berdi we bu ishxanining téléfon nomurinimu teminlidi.

Biz Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslar yötkilishtin awwal ulargha artilghan atalmish "Jinayet" ning xaraktéri heqqide melumat soriduq. Xénen ölkilik türme bashqurush idarisi shinjangdin yötkelgen mehbuslarni bashqurush ishxanisining xadimi "Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslarning alahide bashquruluwatqanliqi toghrimu?" dégen so'alimizgha "Elwette, shundaq" dep jawab berdi. Biz uningdin bu mehbuslarning öz yurtida ötküzgen "Jinayet" lirining néme ikenlikini sorighinimizda, yeni "Ular siyasiy mehbusmu?" dep sorighinimizda bu xadim héch ikkilenmestin: "Ular térrorchi" dep jawab berdi. Deslepte téléfonimizni qizghin qobul qilghan bu xadim so'allirimizning dawamini anglighandin kéyin pozitsiyisini derhal özgertti we téléfonni qoyuwetti. 

Ötken ayda sabiq mehbus memettursun osman bilen ötküzgen söhbitimiz dawamida u qamaqxanining shara'iti pewqul'adde nachar bolghanliqi, hetta köpinche mehbuslar qamaqxanidin tirik chiqishigha közi yetmigenliki üchün mudditi we orni qanchilik uzaq bolsa bolsun, "Hökümname" chiqsila xosh bolidighanliqi, shunga kamirdishi ablimit abdumijitning xénen'ge yötkelgenlik hökümini tapshuruwalghanda kamérdikilerning uni tebrikligenlikini bayan qilghan idi. Emma "Zimistan" torining Uyghur rayonidin 2000 dek mehbusning xénen'ge yötkelgenliki heqqidiki xewiride bu mehbuslarning her birining ayrim bir kamirida tutup turuluwatqanliqi, 24 sa'et koyza-kishendin ayrilmaydighanliqi, naraziliq keypiyati ipadilen'gen ehwal astida gundipaylarning sotsiz - neq meydanda étiwétish hoquqi barliqi bayan qilin'ghan. Buningdin qarighanda, Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslarning xitay ölkilirige barghanda özliri texmin we tesewwur qilip baqmighan téximu éghir weziyetke duch kelgenliki melum bolmaqta.

Toluq bet