Канадалиқ уйғурларниң әзан авази канада парламент бинасида яңриди

Ихтиярий мухбиримиз руқийә
2015-06-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Диний әркинлик вә көп қатламлиқ мәдәнийәт» дегән темида иптарлиқ паалийәттин бир көрүнүш
«Диний әркинлик вә көп қатламлиқ мәдәнийәт» дегән темида иптарлиқ паалийәттин бир көрүнүш
RFA/Ruqiye


22 - Июн канада парламентида «шәрқий түркистан мәдәнийәт мәркизий» бир иптарлиқ паалийити уюштурған. Паалийәткә канада һөкүмәт әрбаблириму қатнашқан вә уйғурлар һәққидә сөз қилған иди.

Мәзкур паалийәттә әң диққәт қилишқа тегишлик бир нуқта болса, хитайда уйғурларниң роза тутуши вә башқа диний ибадәтлири һәр тәрәптин чәклимигә учраватқан мәзгилдә канада парламентида өткүзүлгән иптар паалийитидә даириләрниң уйғур мусулманлирини әрзан ейтип намазшамни оқувелишиға йол қойғанлиқи болди.

Хитай һөкүмити рамзан ейи кириши биләнла уйғурларни техиму қаттиқ қоллуқ билән бастуруп, уларниң диний әркинликини боғидиған чариләрни күчәйтти. Уйғур ресторанлирини рамзан ейида күндүзи ечишқа мәҗбурлаш билән биргә уйғур дукандарларни һарақ вә тамака сетишқа мәҗбурлапла қалмай уйғурлар көп олтурақлашқан районларда уйғур яшлириға«пива байрими» орунлаштурғанлиқи мәлум.

Дәл мушундақ әһвал астида канада һөкүмити канададики уйғурларниң канада парламент бинасида иптарлиқ паалийити өткүзүшини хушаллиқ билән қарши алди.

Иптарлиқ паалийәт мунасивити билән канада парламентиға кәлгән канадалиқ уйғур мусулманлириниң әзан авази парламент бинасида яңриди. Әзандин кейин уйғур мусулманлири намазшани топлишип парламент бинасида оқуди. Иптарлиқ паалийәткә қатнашқан парламент әзалири намаз түгигәнгә қәдәр һөрмәт билдүрүп сүкүттә турди.

Көп қатламлиқ мәдәнийәтләр министири тим уппал уйғурлар билән қизғин көрүшүп канаданиң демократик қиммәт қариши билән хитайни селиштурди.

У: «хитай һөкүмити уйғурларни бастуруватқан уларниң динини кәмситип, ғуруриға тегиватқан мушундақ бир шараитта уйғурларниң канада парламент бинасида иптарлиқ паалийити өткүзүши канада демократик дөләт системисиниң әвзәлликини намайәндә қилиду» деди.

У йәнә: «һәр бир канадалиқниң мушундақ әркинлик вә баравәрликтин бәһримән болуши канаданиң демократик қиммәт қаришиниң мәһсули. Һәр бир канадалиқ давамлиқ һалда очуқ әркин вә демократик җәмийәттин бәһримән болушқа һоқуқлуқ» деди.

«Шәрқий түркистан мәдәнийәт мәркизи» ниң рәиси һаҗи мамут әпәнди бу қетимқи паалийәтниң мәқсити һәққидә тохтилип мундақ деди: «биринчидин мусулманларниң гүзәл өрп - адәтлирини тонуштурушни мәқсәт қилдуқ. Иккинчидин вәтинимиздә рамзан чәкләнди хәлқимиз роза туталмайватиду, биз канада парламентида иптар паалийити өткүзүп,бу икки дөләт оттурисидики селиштурмини көрситишни, үчинчидин уйғур миллий мәдәнийитимизни тонуштурушни мәқсәт қилдуқ. Паалийәт бәк яхши болди.»

Иптар паалийитигә қатнашқан канадалиқ уйғурлар канада һөкүмитиниң хитай зулумиға учраватқан уйғурларниң һәқ - һоқуқиға көңүл бөлүшигә рәһмәт ейтиш билән биргә өзлири яшаватқан канаданиң әркин вә демократик дөләт системисидин йәнә бир қетим чоңқур пәхирләнгәнликини билдүрүшти.

Канаданиң торонто шәһиридә турушлуқ уйғур сиясий паалийәтчиси туйғун абдувәли әпәнди бу қетимқи паалийәт һәққидә оз тәсиратини сөзләп мундақ деди: «хитай бизниң диний әркинликимизни чәкләп, қаттиқ бастуруп рамзанда ‹пива байрими' өткүзүп ғуруримизға тегиватқан мушундақ әһвал астида канада һөкүмити бизниң динимизни һөрмәт қилип инсаний ғуруримизни юқири көтүрди. Бу қетимқи паалийәт хитайдин ибарәт бир явуз дөләт билән канададин ибарәт бир демократик дөләт оттурисидики рошән селиштурма болди.Кандадәк әркин бир дөләттә яшаватқанлиқимиз үчүн пәхирләндуқ вә худди канадаға охшаш демократик вә әркин шәрқий түркистан қуруп чиқишқа миллитимизниң хитай зулумидин қутулушиға интизар болдуқ.»

Иптар паалийити«диний әркинлик вә көп қатламлиқ мәдәнийәт» дегән темида«канада шәрқий түркистан мәдәнийәт мәркизи» вә «бир дуня әркинлик тәшкилати» ниң һәмкарлиқида 6 - айниң 22 - күни өткүзүлди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт