Yaponiye parlaméntida xitayning qilmishigha qarshi teklip layihesi otturigha qoyulmaqchi

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2016-11-25
Élxet
Pikir
Share
Print
Yaponiye parlamént ezasi wada masamunéni
Yaponiye parlamént ezasi wada masamunéni
RFA/Haji Qutluq Qadiri

Yéqinda yaponiye Uyghur birliki teshkilati mes'ulliri yaponiye parlamént ezasi wada masamunéni bilen körüshkende, wada özining yéqinda yaponiye parlaméntida xitaydiki mehbuslarning ichkiy ezalirini yötkep sétish qilmishigha qarshi bir teklip layihesini otturigha qoyidighanliqini bildürgen.

Yaponiye Uyghur birliki teshkilatidin igilishimizche, mezkur teshkilat mes'ulliri bilen yaponiye parlamént ezasi wada masamunéni yéqinda tokyoda élip bérilghan Uyghur mesililiri boyiche pikir almashturush uchrishishida, özi bashchiliqidiki bir guruppa kishilerning pat arida yaponiye parlaméntida xitaydiki mehbuslarning ichkiy ezalirini yötkep sétish qilmishigha qarshi bir teklip layihesini otturigha qoyidighanliqini bildürgen.

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi turmuhemmet hashim mezkur layihening otturigha qoyulushi heqqide toxtaldi.

Yaponiye parlaméntida xitaydiki mehbuslarning ichkiy ezalirini yötkep sétish qilmishigha qarshi teklip layihesini otturigha qoyushqa teyyarliq körüwatqan parlamént ezasi wada ziyaritimizni qobul qilip:"Asiyaning erkin démokratiyelishishini emelge ashurush üchün xitayda saqliniwatqan bu xil kishilik hoquq mesililirige köngül bölüshimiz we buning aldini élishqa tedbir qollinishimiz kérek" dédi.

Parlamént ezasi wada bu teklip lahiyesi toghrisida yaponiye Uyghur birliki teshkilati teripidin yéqinda tokyoda ötküzülgen sherqiy türkistan jumhuriyet künlirini xatirilesh pa'aliyitide qilghan nutiqidimu, bu teklip layihesini yaponiye parlaméntida otturigha qoyushqa özining hazir jiddiy teyyarliq körüwatqanliqini alahide eskertken bolup, bu heqte toxtalghan Uyghur kishilik hoquq hémayichisi sato takashi mundaq dédi:"Parlamént ezasi wada ependi nutiqida xitaydiki falun'gung muritliri we Uyghur siyasiy mehbuslirining ichkiy ezalirini yötkep sétish mesilisini yaponiye parlaméntida pat yéqinda otturigha qoyidighanliqini bildürdi."

Ziyaritimizni qobul qilghan yaponiyediki xitay mesililiri közetküchiridin aroma xitaydiki mehbuslarning ichkiy ezalirini yötkep sétish mesilisining yaponiye parlaméntida balduraq otturigha qoyulup, buninggha qarita xelq'ara jem'iyetni xitaygha bésim ishlitishke chaqiriq qilish kérekliki heqqide toxtilip mundaq dédi:"Yaponiye metbu'atlirida uzundin buyan xitaydiki mehbuslarning ichkiy ezalirini yötkep sétish mesilisi toghrisida köpligen maqaliler élan qilindi. Elwette, buning ziyankeshlikige uchrighanlar xitaydiki falun'gung muritliri, Uyghurlar, tibet we mongghullar. Chünki, xitay türmisidiki siyasiy mehbuslar qebih jazalargha uchrawatidu. Shunga xitay kompartiyesining bu qilmishigha qarita dunya balduraq inkas qayturushi kérek."

Turmuhemmet hashim yaponiye parlaméntida bu mesilining otturigha qoyulushining sewebliri we buning Uyghur dawasini yaponiyede anglitishtiki ehmiyiti heqqide toxtaldi.

Melum bolushiche, parlamént ezasi wada yaponiye qelbi partiyisi siyasiy byurosining mes'ulliridin biri bolup, u téxi yéqindila tokyoda ötküzülgen sherqiy türkistan jumhuriyet künlirini xatirilesh pa'aliyitide "Yaponiye dölet siyasitide Uyghur mesilisi" dégen timida mexsus bir sa'et doklat sözlep, doklatida, özining bir qanche qétim yaponiye parlaméntida Uyghur kishilik hoquq mesilisige da'ir bezi bir layihelerni otturigha qoyghanliqini, bolupmu 2009-yilidiki 5-iyul ürümchi weqesi heqqide yaponiye bash weziri shinzo abéydin so'al sorighanliqini qeyt qilghan idi.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Toluq bet