Ғуламидин пахтаниң һаяти (3): пахта аилисидики 14 йиллиқ җудалиқ

Мухбиримиз қутлан
2017-05-23
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Ғуламидин пахта әпәнди өзиниң қәшқәрдики балилиқ һаятини әслигинидә 1930-йилларниң оттурилирида дадиси әхмәт пахтаниң из-дерәксиз ғайиб болғанлиқидәк аилә паҗиәсини әсла унтумайду.

14 Йиллиқ җудалиқтин кейин, йәни 1950-йилларниң башлирида йигитлик қурамиға йәткән ғуламидин пахта дадиси билән истанбулда көрүшкинидә бу җудалиқниң сири андин ашкара болиду.

Ғуламидин әпәндиниң дадисидин аңлиғанлириға қариғанда, әйни вақитта қәшқәр дотийи тәрипидин тутқун қилинған әхмәт пахта кечидә мәхпий һалда йәкәнгә елип берилиду. Иккинчи күни таң сәһәрдә өлүм хети кесилгән 6 нәпәр уйғур мәһбус йәкәндики хитай әскәрлириниң газармисида мәхпий һалда өлүмгә буйрулиду. Қиличини ялиңачлиған җаллат өлүм җазасини иҗра қилишқа башлиған ашу мудһиш дәқиқидә әхмәт пахта тасадипий һалда өлүмдин қутулуп қалиду.

Әхмәт пахтаниң кейинчә оғли ғуламидин әпәндигә әсләп беришичә, йәкәндики хитай әскәрлири турушлуқ һәрбий газарминиң қомандани әйни заманда ақсуда әскәр башлиқи болуп турған бир хитай офитсер икән. Шу йиллири ақсуда турушлуқ хитай әскәрлиригә берилидиған мааш үзүлүп қалғанда, у ақсу вилайәтлик мәркизий банкиниң башлиқлиқ вәзиписини өтәватқан әхмәт пахтадин қәрз сориған икән. Әскәр башлиқиниң тәлипини рәт қилишқа амалсиз қалған банка башлиқи әхмәт пахта уларға қәрз берип туриду. Аридин бирқанчә йил өтүп, өлүм җазасиға буйрулған әхмәт пахта йәкәнгә елип берилип, җазани иҗра қилидиған мәйданда һелиқи хитай офитсер уни тонуп қалиду. Шуниң билән у әскәрлиригә буйруқ берип, әхмәт пахтани чепиш буйруқини тохтитип алиду.

Хитай офитсер әхмәт пахтани айрим бир ханигә башлап кирип, униң немә сәвәбтин тутулуп, өлүм җазасиға буйрулғанлиқиниң сәвәбини сорайду. Буниң сәвәбини әхмәт пахтаниң өзиму чүшәндүрүп берәлмәйду. Хитай офитсер өзиниң шәхсий мунасивәт ториға тайинип ахири әхмәт пахтаға берилгән өлүм җазасиниң нәнҗиңдики гоминдаң һөкүмити яки үрүмчидики милитарист һакимийитидин әмәс, бәлки қизил москвадин кәлгәнликини билиду.

У әхмәт пахтани қоюп беридиғанлиқини ейтиду, әмма униң дәрһал, йәни шу күнниң өзидә һиндистанға йошурунчә қечип кетишини, чәтәлдин иккинчи қайтип кәлмәсликини шәрт қилиду.

Шундақ қилип, өлүмдин қутулған әхмәт пахта әски чапанға урунуп, қағилиқ көкяр йоли билән һиндистанға қачиду. Нәччә он күн кечиси йол меңип, күндүзи мөкүнүп, ахири һиндистан тәвәсигә өтүп кетиду. Һиндистанда икки айчә сәргәрдан болуп йүргән әхмәт пахта ахири бир тонушиниң ярдими вә қәрз берип туруши билән у йәрдин сәуди әрәбистанға кетиду.

Әхмәт пахтани йәкәнгә елип барған мәпикәш шу вақитниң өзидә қәшқәргә қайтип, тоққузақ һилакодики пахта аилисигә бариду вә әхмәт пахтаниң йәкәндә қәтлә қилинғанлиқ хәвирини йәткүзиду. Шуниңдин кейин әхмәт пахтаниң қәшқәрдики аилә тавабиатлири уни йәкәндә өлтүрүветилгән, дәп билиду. Һәтта оғли ғуламидин пахтаму таки 1940-йилларниң ахириғичә дадисиниң һаят икәнликини әсла билмәйду.

Аридин он йилларчә вақит өтүп, или инқилабиниң нәтиҗисидә үрүмчидә өлкилик бирләшмә һөкүмәт қурулиду. 1947-Йилиниң алдинқи йеримида өлкилик бирләшмә һөкүмәт мәхсус тәкшүрүш вә сайламға назарәтчилик қилиш хизмәт гурупписи тәшкилләп җәнубқа әвәтиду. Мәзкур гуруппиниң тәркибидә қәшқәргә кәлгән муһәммәтимин буғраниң ханими аминә буғра тасадипий бир пурсәттә яш ғуламидин пахтаға дадисиниң һаят икәнлики һәққидики учурни бериду.

Әтиси аминә буғра әхмәт пахтаниң истанбулдин әвәткән сүрити билән мәктупини елип ғуламидин пахта сода қиливатқан дуканға келиду. Дадисиниң истанбулда чүшкән сүрити билән әвәткән хетини көргән ғуламидин пахта дадисиниң һаят икәнликигә рәсмий ишиниду.

1946-Йили или инқилабчилири билән гоминдаң һөкүмити «11 маддилиқ тинчлиқ битими» гә имза қойғандин кейин, үрүмчидә өлкилик бирләшмә һөкүмәт қурулиду. Өлкилик һөкүмәтниң һәйити, қошумчә өлкилик тәмират назаритиниң назири болуп тәйинләнгән муһәммәтимин буғра истанбулдики әхмәт пахтаға мәктуп әвәтип, униң вәтәнгә қайтип, йеңи қурулған мухтарийәт һөкүмитидә вәзипә елишини, өз хәлқи үчүн хизмәт қилидиған пурсәтниң йетип кәлгәнликини билдүриду. Әхмәт пахтаму муһәммәтимин буғраниң мәктупиға җаваб мәктуп йезип, йеңи қурулған бирләшмә һөкүмәтни қутлайду.

Яш ғуламидин бу хәвәрдин кейин дәрһал түркийәдики дадисиға хәт язиду. Узун өтмәй дадиси әхмәт пахтадин җаваб хәт келиду вә оғли ғуламидинниң оқуш үчүн түркийәгә келишини тәклип қилиду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт