«Йоруқ саһиллар» вә «кәчмиш вә әслимә»

Ихтиярий мухбиримиз қутлан
2013-08-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Мәрһум күрәш күсән мәхмут қәшқири мәқбәрисидә. 1990-Йилларниң башлири, қәшқәр опал.
Мәрһум күрәш күсән мәхмут қәшқири мәқбәрисидә. 1990-Йилларниң башлири, қәшқәр опал.
RFA/Qutlan

Программилиримизниң орунлаштурулуши төвәндикичә болиду: алди билән «кәчмиш вә әслимә» сәһиписи үчүн тәйярланған мәхсус сөһбәт хатирисини, андин бир қисим надир шеирларни диққитиңларға сунимиз.

Тәклимаканни қучақлап: мәрһум күрәш күсәнниң һаятидин әслимиләр (5)

1990-Йилларниң башлирида шинҗаң сәнәт институтини пүттүргән күрәш күсән өзиниң җасарәт вә чақириқ күчигә бай нахша-музикилири билән уйғур җәмийитигә тонулиду. Әпсуски, сәнәт саһәсидики бу талант игиси уйғур аптоном райониниң мәркизи үрүмчи шәһиридики һечбир алий мәктәпкә яки мәдәнийәт вә сәнәт орунлириға хизмәткә тәқсим қилинмайду. Бу иш өз хәлқи үчүн урғуп турған яшлиқ баһари вә сәнәт талантини тәқдим қилишқа тәйяр турған яш сәнәткарға қаттиқ зәрбә болиду. Лекин күрәш күсән буниңлиқ билән бәл қоювәтмәйду. Шу йиллири у бикар турмастин музика ишлигүчи ясин мухпулниң иҗадидики музикиларға нахша орунлап «көз мончақ» намида шинҗаң үн-син нәшриятида 20 миң нусхидин артуқ үн лентиси бастуриду. Әмма нәшрият орни күрәш күсән билән түзгән тохтамға хилаплиқ қилип мәзкур лента рәсмий тарқилиштин бурун йошурунчә базарға селип иқтисадий җәһәттин  униңға еғир зиян елип келиду.

Һәр җәһәттин зәрбигә учриған күрәш күсән шу йилларда үрүмчи шәһиридә өйдин-өйгә көчүп турмушниң еғир бесимиға дуч келиду. Өзигә лайиқ хизмәт орниға орунлишалмаслиқ, иқтисадий җәһәттин капаләт болмаслиқ һәмдә һөкүмәт орунлириниң қаттиқ назаритигә учраштәк реаллиқ яш сәнәткарниң зеһний қуввитини тинимсиз хоритиду. Әмма қәлбигә өз хәлқи үчүн хизмәт қилиштәк улуғвар мәқсәтниң оти туташқан яш сәнәткар көз алдидики қийинчилиқларниң һеч биригә писәнт қилмайду. Һәр вақит тиришиш, урунуш, һәрикәт қилип синап беқиш униң ашу йиллардики һаятиниң муһим мәзмуниға айлиниду.

1990-Йилларниң башлирида күрәш күсән уйғур аптоном районлуқ әдәбият-сәнәтчиләр бирләшмисиниң қармиқидики «шинҗаң сәнити» журнилиға вақитлиқ ишқа кириду. Узун өтмәйла у мәзкур орунниң нами билән «күсән мәдәнийәт-сәнәт ширкити» қуруп, уйғур мәдәнийити вә сәнити саһәсидә бир иш қилип игилик тикләш һәмдә шу асаста өзиниң сәнәт иҗадийитигә шараит һазирлаш пиланини түзиду. Мәзкур ширкәт қурулғандин кейин у әйни вақиттики уйғур аптоном райониниң вәзийәтни инчикилик билән көзитип, ишни алди билән китаб нәшр қилиштин башлимақчи болиду. Чүнки хитай һөкүмити кәң көләмдә базар игиликини тәшвиқ қиливатқан ашу шараитта уйғурлар үчүн иқтисадий игилик яритишта қолланма болидиған китаб-материяллар йоқ дейәрлик иди. Шуниң билән күрәш күсән иқтисад, қанун вә башқа саһәдики зиялийлар билән һәмкарлишип тунҗи қетим «бейишниң йоли» намлиқ уйғурчә қолланма китаб нәшр қилип тарқитиду. Шуниң билән бир вақитта у йәнә «күсән мәдәнийәт-сәнәт ширкити» ниң намида оюн қоюш өмики тәшкилләп уйғур елиниң җәнуб вә шималидики нурғун җайларға берип хәлқ арисида оюн қоюш паалийитини қанат яйдуриду.

(Давами бар)

Толуқ бәт