"Yoruq sahillar" we "Kechmish we eslime"

Ixtiyariy muxbirimiz qutlan
2013-08-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Merhum küresh küsen mexmut qeshqiri meqberiside. 1990-Yillarning bashliri, qeshqer opal.
Merhum küresh küsen mexmut qeshqiri meqberiside. 1990-Yillarning bashliri, qeshqer opal.
RFA/Qutlan

Programmilirimizning orunlashturulushi töwendikiche bolidu: aldi bilen "Kechmish we eslime" sehipisi üchün teyyarlan'ghan mexsus söhbet xatirisini, andin bir qisim nadir shé'irlarni diqqitinglargha sunimiz.

Teklimakanni quchaqlap: merhum küresh küsenning hayatidin eslimiler (5)

1990-Yillarning bashlirida shinjang sen'et institutini püttürgen küresh küsen özining jasaret we chaqiriq küchige bay naxsha-muzikiliri bilen Uyghur jem'iyitige tonulidu. Epsuski, sen'et sahesidiki bu talant igisi Uyghur aptonom rayonining merkizi ürümchi shehiridiki héchbir aliy mektepke yaki medeniyet we sen'et orunlirigha xizmetke teqsim qilinmaydu. Bu ish öz xelqi üchün urghup turghan yashliq bahari we sen'et talantini teqdim qilishqa teyyar turghan yash sen'etkargha qattiq zerbe bolidu. Lékin küresh küsen buningliq bilen bel qoyuwetmeydu. Shu yilliri u bikar turmastin muzika ishligüchi yasin muxpulning ijadidiki muzikilargha naxsha orunlap "Köz monchaq" namida shinjang ün-sin neshriyatida 20 ming nusxidin artuq ün léntisi basturidu. Emma neshriyat orni küresh küsen bilen tüzgen toxtamgha xilapliq qilip mezkur lénta resmiy tarqilishtin burun yoshurunche bazargha sélip iqtisadiy jehettin  uninggha éghir ziyan élip kélidu.

Her jehettin zerbige uchrighan küresh küsen shu yillarda ürümchi shehiride öydin-öyge köchüp turmushning éghir bésimigha duch kélidu. Özige layiq xizmet ornigha orunlishalmasliq, iqtisadiy jehettin kapalet bolmasliq hemde hökümet orunlirining qattiq nazaritige uchrashtek ré'alliq yash sen'etkarning zéhniy quwwitini tinimsiz xoritidu. Emma qelbige öz xelqi üchün xizmet qilishtek ulughwar meqsetning oti tutashqan yash sen'etkar köz aldidiki qiyinchiliqlarning héch birige pisent qilmaydu. Her waqit tirishish, urunush, heriket qilip sinap béqish uning ashu yillardiki hayatining muhim mezmunigha aylinidu.

1990-Yillarning bashlirida küresh küsen Uyghur aptonom rayonluq edebiyat-sen'etchiler birleshmisining qarmiqidiki "Shinjang sen'iti" zhurniligha waqitliq ishqa kiridu. Uzun ötmeyla u mezkur orunning nami bilen "Küsen medeniyet-sen'et shirkiti" qurup, Uyghur medeniyiti we sen'iti saheside bir ish qilip igilik tiklesh hemde shu asasta özining sen'et ijadiyitige shara'it hazirlash pilanini tüzidu. Mezkur shirket qurulghandin kéyin u eyni waqittiki Uyghur aptonom rayonining weziyetni inchikilik bilen közitip, ishni aldi bilen kitab neshr qilishtin bashlimaqchi bolidu. Chünki xitay hökümiti keng kölemde bazar igilikini teshwiq qiliwatqan ashu shara'itta Uyghurlar üchün iqtisadiy igilik yaritishta qollanma bolidighan kitab-matériyallar yoq déyerlik idi. Shuning bilen küresh küsen iqtisad, qanun we bashqa sahediki ziyaliylar bilen hemkarliship tunji qétim "Béyishning yoli" namliq Uyghurche qollanma kitab neshr qilip tarqitidu. Shuning bilen bir waqitta u yene "Küsen medeniyet-sen'et shirkiti" ning namida oyun qoyush ömiki teshkillep Uyghur élining jenub we shimalidiki nurghun jaylargha bérip xelq arisida oyun qoyush pa'aliyitini qanat yayduridu.

(Dawami bar)

Toluq bet